Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες περισσότερο από το ένα τρίτο του πληθυσμού είναι υπέρβαρο. Παρά το γεγονός ότι υπάρχει μεγαλύτερη επίγνωση σε ό,τι αφορά τη σημασία της διατροφής, η παχυσαρκία και το υπέρβαρο αντιπροσωπεύουν ένα σοβαρό πρόβλημα.

Εάν είστε άντρας με ύψος 1,80 μέτρα και βάρος μεγαλύτερο από 100 κιλά ή γυναίκα με ύψος 1,60 μέτρα και πάνω από 77 κιλά, ανήκετε στην κατηγορία των παχύσαρκων.  Σε λιγότερο από δύο δεκαετίες στη Βρετανία, η παχυσαρκία στις γυναίκες αυξήθηκε από 8% σε 16% και στους άνδρες από 6% σε 13%.

Ένας άνθρωπος είναι παχύσαρκος όταν ο ο Δείκτης Μάζας Σώματός (ΔΜΣ) του είναι μεγαλύτερος από 30. Ο ΔΜΣ υπολογίζεται ως το πηλίκο του βάρους σώματος ενός ανθρώπου, διαιρούμενο με το τετράγωνο του ύψους του/της (κιλά/μέτρα²).

Ο Δρ. Andrew Prentice του Ιατρικού Ερευνητικού Κέντρου του Ηνωμένου Βασιλείου αναφέρει:  «Τα παχύσαρκα άτομα διατρέχουν σοβαρούς κινδύνους υγείας, όπως υπέρταση, μη ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη, υψηλά επίπεδα χοληστερόλης αίματος και άλλων λιπιδίων, καρδιακές παθήσεις, καρκίνο του μαστού και του παχέος εντέρου».

Οι ειδικοί υπολογίζουν ότι η παχυσαρκία «καταναλώνει» περισσότερο από το 3 ώς το 8% των συνολικών δαπανών υγείας σε συγκεκριμένες ευρωπαϊκές χώρες, κοστίζοντας τόσο όσο τα προγράμματα υγείας για τον καρκίνο και το AIDS.

Επτά άνδρες και οκτώ γυναίκες στους/στις 10 είναι σωματικά αδρανείς

Ενώ οι γενετικοί παράγοντες σίγουρα διαδραματίζουν κάποιο ρόλο σε μερικές περιπτώσεις, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες συμβάλλουν σημαντικά στην παχυσαρκία. Σήμερα, η τυπική ευρωπαϊκή διατροφή που βασίζεται σε ενεργειακά πυκνά, πλούσια σε λίπη, τρόφιμα, και η οποία συνδυάζεται με έναν ολοένα και πιο καθιστικό τρόπο ζωής, μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία. Υπάρχει δυσαναλογία μεταξύ της ενεργειακής δαπάνης υπό μορφή σωματικής δραστηριότητας και της ενεργειακής πρόσληψης. Το μέλλον είναι δυσοίωνο. Αυτή η ανησυχητική τάση επηρεάζει πλέον τα παιδιά και τους εφήβους.

Τα παχύσαρκα άτομα προτιμούν τρόφιμα πλούσια σε λίπος. Αλλά το λίπος είναι λιγότερο ικανοποιητικό, ακόμα κι αν περιέχει παραπάνω από τις διπλάσιες θερμίδες σε σχέση με τους υδατάνθρακες ή τις πρωτεΐνες ανά γραμμάριο. Η κατανάλωση λίπους είναι εύκολη, το κάψιμο όμως του λίπους είναι μια δύσκολη υπόθεση, καθώς το σώμα προτιμά να καίει υδατάνθρακες.

Προς έκπληξη όλων, η συνολική πρόσληψη ενέργειας και λίπους μειώνεται και, συνεπώς, δεν μπορεί να εξηγήσει την παρούσα επιδημία της παχυσαρκίας. Οι ειδικοί κατηγορούν τον ολοένα πιο καθιστικό τρόπο ζωής μας. Η σωματική άσκηση δεν θεραπεύει την παχυσαρκία, αλλά ευνοεί την οξείδωση των λιπών που φαίνεται να είναι διαταραγμένη στα παχύσαρκα άτομα.

Η διάγνωση του ειδικού: «Συνδυάστε τη διατροφή με την άσκηση. Είναι μια καλή αρχή προς τον αγώνα κατά της παχυσαρκίας», προσθέτει ο Δρ. Prentice.

Βλέπε επίσης το EUFIC Review No 3 «Understanding Obesity» για περισσότερες λεπτομέρειες.

FOOD TODAY 11/1997