Στο Food Today 11 εξετάσαμε τους τρόπους με τους οποίους οι επιστήμονες προσπαθούν να βελτιώσουν τις καλλιέργειες με γενετική τροποποίηση. Αυτό το άρθρο εξετάζει μερικά από τα φρούτα (και τα λαχανικά!) της έρευνάς τους.

Οι φυτικές ιώσεις είναι ένα σημαντικό πρόβλημα στη γεωργία σε όλο τον κόσμο. Με την εισαγωγή γενετικής προστασίας στα καλλιεργούμενα φυτά, τα καθιστούμε ανθεκτικά στην επίθεση των ιών και υπάρχει το προστιθέμενο όφελος ότι οι αγρότες απαιτούν λιγότερο χημικό ψεκασμό για να ελέγξουν την εξάπλωση της ασθένειας.

Σε όλο τον κόσμο έχουν ήδη εισαχθεί πολλά ανθεκτικά σε ιούς δημητριακά, φρούτα και λαχανικά, είτε εμπορικά είτε δοκιμαστικά. Αυτά περιλαμβάνουν τις ντομάτες, τις πατάτες, το πεπόνι, τις γλυκές πιπεριές, την παπάγια και διάφορα άλλα. Η αντίσταση σε έντομα και ζιζανιοκτόνα έχει επίσης εισαχθεί σε πολλές σημαντικές καλλιέργειες με γενετική τροποποίηση. Αυτό περιγράφεται στο Food Today 9.

Ένας άλλος πολύ σημαντικός στόχος είναι να βελτιωθεί η ποιότητα τροφίμων με γενετική τροποποίηση. Μία από τις πρώτες εξελίξεις αφορούσε σε μια ντομάτα που μπορούσε να αφεθεί πάνω στο φυτό για περισσότερο χρόνο, ώστε να αναπτυχθεί η γεύση της, χωρίς να παραωριμάσει και να χαλάσει. Αυτό επιτεύχθηκε χρησιμοποιώντας μια τεχνική που περιλαμβάνει αδρανοποίηση του γονιδίου που είναι αρμόδιο για την παραγωγή ενός ενζύμου, το οποίο επιτίθεται στα κυτταρικά τοιχώματα των ντοματών, αναγκάζοντάς τις τελικά να σαπίσουν μετά τη συγκομιδή. Παρόμοιες μέθοδοι εφαρμόζονται σε άλλα φρούτα, όπως οι μπανάνες, οι φράουλες, τα ροδάκινα και τα πεπόνια. Οι γλυκές πατάτες, σημαντική συγκομιδή σε πολλές φτωχές χώρες του Τροπικού, έχουν βελτιωθεί θρεπτικά με την εισαγωγή μιας συνθετικής γονιδιακής κωδικοποίησης για μια αποθηκευτική πρωτεΐνη. Αυτή η πρωτεΐνη έχει υψηλή περιεκτικότητα στα αποκαλούμενα απαραίτητα αμινοξέα ∙ αυτά που το ανθρώπινο σώμα δεν μπορεί να δημιουργήσει από μόνο του. Η εν λόγω ποικιλία θα μπορούσε να είναι εξαιρετικά χρήσιμη σε μέρη του κόσμου, όπου πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής ποιότητας είναι σπάνιες. Αν και ακόμα δεν γίνεται εμπορική παραγωγή, οι δοκιμές καλλιέργειας των γλυκών πατατών έχουν αποδειχθεί πολύ ελπιδοφόρες.

Η βιοτεχνολογία μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για να αυξήσει την ποσότητα των βιταμινών στα τρόφιμα. Όπως και με τις μελέτες που στοχεύουν στην ενίσχυση της περιεκτικότητας σε βιταμίνες C και Ε σε διάφορα είδη φρούτων και λαχανικών, οι επιστήμονες επιδιώκουν να αυξήσουν την ποσότητα βιταμίνης Α στις ποικιλίες πατατών, μπανανών και ντοματών. Αυτό είναι σημαντικό για τον αναπτυσσόμενο κόσμο, όπου η ανεπάρκεια βιταμίνης Α είναι σχετικά συχνή και οδηγεί σε βλάβες της όρασης. Το ενδιαφέρον για τρόφιμα με ιδιότητες που προάγουν την υγεία ή με ιατρικά χαρακτηριστικά περιλαμβάνει επίσης τη δημιουργία φυτών που θα παραγάγουν εμβόλια, τα οποία θα καταναλώνονται μαζί με το προϊόν.

Οι οργανισμοί που προκαλούν διάρροια, όπως το E. coli, μια σημαντική αιτία βρεφικής θνησιμότητας, έχουν τραβήξει την προσοχή. Σε ένα σύνολο πειραμάτων, οι ερευνητές εισήγαγαν το γονίδιο για μια πρωτεΐνη του E. coli σε πατάτες, οι οποίες παρήγαγαν την πρωτεΐνη. Όταν εθελοντές έφαγαν αυτές τις πατάτες παρήγαγαν αντισώματα για την πρωτεΐνη. Το επόμενο βήμα είναι να εξεταστούν οι ανοσοποιημένοι εθελοντές, προκειμένου να δούμε αν τα αντισώματα μπορούν να προστατεύσουν από τη διάρροια που προκαλεί το E. coli. Περαιτέρω μελέτη προτείνει ότι μπορεί να είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν γενετικά τροποποιημένα φυτά για να παραχθεί μια εδώδιμη μορφή της ινσουλίνης. Τα φυτά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να παράγουν μαζικά τα ακριβά μονοκλωνικά αντισώματα, που είναι απαραίτητα για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών.

FOOD TODAY 03/1999