Η μελέτη IDEFICS (Προσδιορισμός και Πρόληψη των Συνεπειών της Διατροφής και του Τρόπου ζωής σε Παιδιά και Νήπια) είναι μια πανευρωπαϊκή πενταετής επιδημιολογική πολυκεντρική μελέτη που ξεκίνησε πρόσφατα και που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Εστιάζοντας σε παιδιά 2-10 χρονών, έχει θέσει ως στόχο τόσο την κατανόηση της πολυπαραγοντικής προέλευσης του υπέρβαρου και της παχυσαρκίας στην παιδική ηλικία όσο και την παρεμπόδιση αυτών και των σχετικών διαταραχών τους.
Είναι άγνωστες οι πλήρεις μακροπρόθεσμες συνέπειες της πρόσφατης δραματικής ανόδου του υπέρβαρου και της παχυσαρκίας στην παιδική ηλικία σε ολόκληρη την Ευρώπη. Εντούτοις, οι προβλέψεις των ειδικών μιλάνε για σχετική αύξηση του επιπολασμού (συχνότητας) του μεταβολικού συνδρόμου σε παιδιά και ενηλίκους (ή αλλιώς σύνδρομο Χ ή σύνδρομο αντίστασης στην ινσουλίνη, ένας συνδυασμός καταστάσεων, όπως κοιλιακή παχυσαρκία, ανωμαλίες στα επίπεδα των λιπιδίων ή/και του σακχάρου αίματος ή/και υψηλή αρτηριακή πίεση), και τις σχετικές με αυτό καταστάσεις, όπως ο διαβήτης τύπου 2 και η καρδιαγγειακή νόσος.
Για να επιβραδύνουμε και να αναθεωρήσουμε αυτήν την αύξηση σε καταστάσεις σχετικές με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής, χρειαζόμαστε μια καλύτερη κατανόηση της αιτίας και του πώς ο πολιτισμός, τα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά και ο τρόπος ζωής σε ολόκληρη την Ευρώπη επηρεάζουν το σωματικό βάρος, πώς μπορεί να μάθει κάποιος τον υγιεινό τρόπο ζωής και πώς μπορούν να επηρεαστούν οι συμπεριφοριστικές αλλαγές. Απαιτούνται λύσεις που είναι εφαρμόσιμες σε ολόκληρη την Ευρώπη αλλά πολιτιστικά προσαρμοσμένες.
Βελτίωση της κατανόησής μας
Η μελέτη IDEFICS έχει δύο κύρια σκέλη δραστηριοτήτων. Το πρώτο στοχεύει στο να βελτιώσει τη γνώση για τους διαιτητικούς παράγοντες, το κοινωνικό περιβάλλον και τον τρόπο ζωής, παράγοντες που έχουν επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών στην Ευρώπη. Για να συμβεί κάτι τέτοιο θα πραγματοποιηθούν σημαντικές έρευνες σε παιδιά προσχολικής (2- 4 ετών) και σχολικής (6-8 ετών) ηλικίας σε εννέα κέντρα, τόσο κατά την έναρξη της μελέτης όσο και μετά από 1,5 χρόνο παρέμβασης. Μια τρίτη έρευνα θα γίνει για ένα συγκεκριμένο σύνολο μεταβλητών μετά από 2 έτη. Οι μελέτες θα συλλέξουν μεγάλο όγκο πληροφοριών από τα ερωτηματολόγια των γονέων, τη φυσική εξέταση και τη μέτρηση βιολογικών δεικτών στα παιδιά. Συνολικά 17.000 παιδιά αναμένονται να συμμετέχουν στις κύριες έρευνες με υποομάδες, παρέχοντας πιο λεπτομερή στοιχεία σε περαιτέρω μελέτες.
Εύρεση των κατάλληλων μεθόδων παρέμβασης
Το δεύτερο σκέλος των δραστηριοτήτων θα αναπτύξει, θα εφαρμόσει, θα αξιολογήσει και θα επικυρώσει συγκεκριμένες προσεγγίσεις παρέμβασης για τη μείωση του επιπολασμού ασθενειών και διαταραχών που σχετίζονται με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής. Θα εφαρμοστούν τυποποιημένες αλλά πολιτιστικά προσαρμοσμένες ενότητες παρέμβασης σε οκτώ κέντρα, όπου κάθε περιοχή παρέμβασης θα συγκριθεί με μια περιοχή εκτός παρέμβασης. Θα χρησιμοποιηθούν πολλαπλάσιες προσεγγίσεις, περιλαμβάνοντας τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και την αντιμετώπιση του άγχους, με ειδική εστίαση στις ευάλωτες ομάδες, όπως οι χαμηλότερες κοινωνικές τάξεις, οι μονογονεϊκές οικογένειες και οι μετανάστες. Ξεκινώντας από τον παιδικό σταθμό και το σχολείο πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι δραστηριότητες θα απευθύνονται σε διάφορα επίπεδα - κοινότητα, σχολείο, οικογένεια και άτομο - και όλα τα προγράμματα θα αξιολογηθούν λεπτομερώς για την επίδραση, το κόστος και την ανάπτυξη, τη δυνατότητα υλοποίησης και την αποδοχή από πρακτική άποψη.
Τεχνογνωσία με μεγάλο εύρος
Ο συντονισμός του προγράμματος γίνεται από το Ίδρυμα για την Προληπτική Έρευνα και την Κοινωνική Ιατρική της Βρέμης (Πανεπιστήμιο της Βρέμης) στη Γερμανία, το οποίο έχει ειδικευτεί στην επιδημιολογία, τη βιομετρία, τη διατροφή για τη δημόσια υγεία και τις κοινωνικές επιστήμες. Οι συνεργαζόμενοι φορείς του προγράμματος φέρνουν στο πρόγραμμα ένα ευρύ φάσμα εμπειριών και τεχνογνωσίας σε σχετικούς τομείς όπως η ψυχολογία, η παιδιατρική, η γενετική, η διατροφή, η τεχνολογία τροφίμων και η αισθητήρια αντίληψη, ησωματική δραστηριότητα, η βιοηθική, η πολιτική φιλοσοφία, η δημόσια υγεία και η επιστήμη των καταναλωτών.
Αναμενόμενα αποτελέσματα
Εντός πέντε χρόνων οι συνεργαζόμενοι φορείς του προγράμματος δεσμεύονται να παράγουν χρήσιμες και πρακτικές πληροφορίες για να βοηθήσουν τα παιδιά να πετύχουν έναν υγιεινό τρόπο ζωής και να μειώσουν τον κίνδυνο για παχυσαρκία και τις σχετιζόμενες νόσους, είτε στην παιδική ηλικία είτε αργότερα στην ενήλικη ζωή. Αυτό θα περιλαμβάνει:
- Στοιχεία που αφορούν στη συχνότητα των ασθενειών που σχετίζονται με τη διατροφή, τον τρόπο ζωής και τους βασικούς παράγοντες κινδύνου τους, παρουσιασμένα σε τέτοια μορφή που θα επιτρέπει τις συγκρίσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
- Πληροφορίες για τους παράγοντες κινδύνου και τα μονοπάτια που οδηγούν σε αυτούς, συμπεριλαμβανομένων των βιολογικών δεικτών έκθεσης και της επίδρασης και των γενετικών παραγόντων.
- Γνώση για τα εσωτερικά και εξωτερικά ερεθίσματα στα παιδιά όσον αφορά την επιλογή τροφίμων.
- Αποτελεσματικές, πολιτιστικά προσαρμοσμένες στρατηγικές παρέμβασης, οι οποίες είναι εύκολο να εφαρμοστούν σε μεγάλη κλίμακα στην Ευρώπη.
- Διατροφικές, συμπεριφορικές και ηθικές οδηγίες για τους φορείς χάραξης πολιτικής, τους επαγγελματίες υγείας και άλλες ενδιαφερόμενες πλευρές.
Περισσότερες πληροφορίες: www.ideficsstudy.eu
Βιβλιογραφική αναφορά
Identification and prevention of Dietary- and lifestyle-induced health EFfects In Children and infantS (IDEFICS). European Commission Sixth Framework Programme. Contract n° 016181 (FOOD)
FOOD TODAY 05/2007
.jpg)
