Ο μέσος άνθρωπος σήμερα θέλει να ξέρει τι τρώει, αλλά οι γνώσεις του σχετικά με τη διατροφή συχνά περιορίζονται στις σκόρπιες πληροφορίες των ΜΜΕ. Η σειρά τριών άρθρων με τον τίτλο «Τι εννοούμε με τον όρο διατροφή;» που θα βρείτε στο Food Today, βασίζονται σε επισκόπηση των επιστημονικών δεδομένων από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα· θα σας εξοικειώσουν με βασικές διατροφικές έννοιες και θα σας ενημερώσουν σχετικά με τρέχοντα διατροφικά θέματα. Σε επόμενα άρθρα θα εξηγηθεί η αξία των κύριων ομάδων θρεπτικών συστατικών και θα αναλυθεί το φαινόμενο της αναιμίας. Η σειρά των άρθρων θα ολοκληρωθεί με διατροφικές συμβουλές για μακροζωία και υγεία.

Διατροφή είναι η επιστήμη της τροφής που σχετίζεται με την υγεία. Ο σύγχρονος κλάδος της επιστήμης της διατροφής αναπτύχθηκε από ενδιαφέρον για τη μελέτη των κλινικών νόσων που προκαλούνται από μια συγκεκριμένη διατροφική ανεπάρκεια, όπως π.χ. το σκορβούτο (προκαλείται από έλλειψη βιταμίνης C), για να επικεντρωθεί τελικά σε πιο σύνθετες καταστάσεις, όπως οι καρδιοπάθειες, ο διαβήτης και η οστεοπόρωση. Σήμερα, το ενδιαφέρον για τη διατροφή βασίζεται σε έναν νέο ορισμό της υγείας ως «πρόληψη της ασθένειας», στον οποίο η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο.

Τί πρέπει να τρώω;

Σε αντίθεση με άλλους κλάδους όπου η τεχνολογία είναι η βασική παράμετρος, στον κλάδο των τροφίμων ο ανθρώπινος παράγοντας αποτελεί την κινητήρια δύναμη: τι θέλει να τρώει ο κόσμος. Οι περισσότεροι όμως άνθρωποι δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα αν κάποιο τρόφιμο είναι καλό ή κακό για την υγεία.

Για να διαλυθεί η σύγχυση αυτή που υπάρχει στο μυαλό μας, καλό είναι να έχουμε κατά νου τρία βασικά στοιχεία αναφορικά με την επιστήμη της διατροφής. Το πρώτο στοιχείο είναι ότι η επιστημονική μελέτη της επίδρασης της διατροφής στα περίπλοκα λειτουργικά συστήματα του ανθρώπινου σώματος είναι δύσκολη. Ένα δεύτερο στοιχείο είναι ότι τα αποτελέσματα του τρόπου διατροφής στην υγεία είναι συσσωρευτικά και εκδηλώνονται ύστερα από πολλά χρόνια, πολύ περισσότερο από το μέσο διάστημα που καλύπτουν οι περισσότερες έρευνες. Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει προέκταση των αποτελεσμάτων των ερευνών αυτών, δηλαδή τα αποτελέσματα να αναχθούν σε διάστημα ίσο με τη μέση διάρκεια ζωής, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο σφαλμάτων. Το τελευταίο στοιχείο που πρέπει να έχουμε υπόψη μας είναι ότι πολλές από τις λεγόμενες «δυτικές ασθένειες» είναι τόσο περίπλοκες, ώστε είναι απίθανο να βρεθεί ένας και μόνο παράγοντας που να ευθύνεται για την εκδήλωσή τους, ή μία και μόνο θεραπεία.

Σωστή ενημέρωση

Η σύγχυση προκαλείται επίσης από το επικοινωνιακό κενό που υπάρχει μεταξύ επιστημόνων και κοινού. Αυτό φαίνεται πιο παραστατικά στο διάγραμμα που ακολουθεί. Ένας από τους στόχους του FOODTODAY είναι η συμβολή του στη γεφύρωση αυτού του χάσματος, στην παροχή βοήθειας στα μέσα ενημέρωσης, στους διαμορφωτές της κοινής γνώμης, στις εκπαιδευτικές αρχές, στις ενώσεις καταναλωτών και μέσω αυτών στο ευρύ κοινό, ώστε η τρέχουσα έρευνα σε θέματα διατροφής να καταστεί περισσότερο κατανοητή.

Δεν χρειάζεται βέβαια να εντρυφήσετε στην επιστήμη της διατροφής· αρκεί να ακολουθείτε μερικούς απλούς κανόνες που θα σας βοηθήσουν να αποφασίσετε αν πρέπει ή όχι να αλλάξετε κάποια διατροφική σας συνήθεια ύστερα από μια καινούργια διατροφική «ανακάλυψη». Το βασικότερο είναι να μη βιάζεστε να βγάλετε συμπεράσματα προτού βεβαιωθείτε ότι κάτι ισχύει ή όχι. Πριν σπεύσετε να αλλάξετε διατροφικές συνήθειες ετών, περιμένετε την επιβεβαίωση των ανακοινώσεων ή των απόψεων που ακούτε ή διαβάζετε, και λάβετε υπόψη σας τη γνώμη των ειδικών από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών τομέων.

FOOD TODAY 11/1997