Οι ανελκυστήρες, τα λεωφορεία, τα αυτοκίνητα, οι μοτοσικλέτες, τα οχήματα μεταφοράς ανθρώπων στους αερολιμένες και οι σταθμοί μετρό, όλα προορίζονται προς διευκόλυνση της καθημερινής ζωής. Αυτά τα χαρακτηριστικά των αποκαλούμενων "αναπτυγμένων" χωρών μπορούν να θεωρηθούν τώρα ως πιθανοί εχθροί της... "σιλουέτας" μας, όπως αποκαλύπτει μια πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου.
Η ενεργειακή ισορροπία
Οι συνέπειες της μη ισορροπημένης δίαιτας στην υγεία μας είναι γνωστές σε όλους μας. Η παχυσαρκία κατατάσσεται υψηλά στις προτεραιότητες των προγραμμάτων δημόσιας υγείας πολλών χωρών. Για παράδειγμα, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ηνωμένο Βασίλειο σχεδόν τα δύο τρίτα του ενήλικου πληθυσμού είναι είτε υπέρβαρα είτε παχύσαρκα. Η κατανάλωση μιας ισορροπημένης δίαιτας μπορεί να συμβάλλει στη διατήρηση του βάρους σε χαμηλά επίπεδα. Ένας άλλος αποτελεσματικός τρόπος να διατηρήσουμε τα κιλά μας είναι να ασκούμαστε τακτικά. Το κλειδί για την αποφυγή της αύξησης βάρους είναι να διαχειριστούμε την ισορροπία μεταξύ των θερμίδων που προσλαμβάνουμε και της ενεργειακής δαπάνης μέσω της σωματικής δραστηριότητας.
Οι εκστρατείες δημόσιας υγείας έχουν ως στόχο την υγιεινή διατροφή και την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας. Η νοοτροπία εξελίσσεται και η αντίληψη της λογικής μεν αλλά απαραίτητης προσπάθειας κερδίζει περισσότερους οπαδούς. Ο καταναλωτισμός, όπως τα μέσω διαδυκτίου ψώνια και η «παράδοση κατ’ οίκον», έχει συνέπειες ∙ συμβάλλει σε μια ακόμα πιο καθιστική ζωή και μπορεί να είναι "επικίνδυνος για την υγεία μας".
Πόσο σωματικά δραστήριοι είναι οι Ευρωπαίοι;
Τα αποτελέσματα μιας έρευνας του Ευρωβαρόμετρου που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2003, σε 15 χώρες της ΕΕ, με δείγμα 16.000 ανθρώπους (κατά προσέγγιση 1.000/χώρα), έριξε φως στο φαινόμενο της σωματικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, ένα αναπάντεχο 57,4% των ερωτηθέντων δεν έκανε καμία έντονη σωματική δραστηριότητα τις τελευταίες επτά ημέρες και το 40,8% αυτών δεν έκανε ούτε καν μέτρια σωματική δραστηριότητα κατά την ίδια περίοδο.
Η έρευνα επιβεβαιώνει τη διαρκή κίνηση της κοινωνίας προς την αυτοματοποίηση και την ακινησία και προσδιορίζει τις ομάδες κινδύνου. Η σωματική δραστηριότητα ποίκιλε σημαντικά μεταξύ των ηλικιακών ομάδων: το 80% των ηλικιωμένων δεν ανέφερε καμία έντονη σωματική δραστηριότητα την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ αυτό το ποσοστό μειώθηκε στο 43% μεταξύ των ηλικιών 15-25 ετών. Μεγαλύτερη έκπληξη αποτελεί η διαφορά μεταξύ των δύο φύλων. Ο ένας στους δύο άνδρες δεν ανέφερε καμία έντονη σωματική δραστηριότητα την προηγούμενη εβδομάδα και το ίδιο συνέβη με δύο στις τρεις γυναίκες.
Ο διαχωρισμός Βορρά-Νότου
Η γεωγραφία ασκεί επίσης επίδραση στα επίπεδα δραστηριότητας. Ορισμένες χώρες ξεχωρίζουν για τα γενικά χαμηλότερα ποσοστά άσκησής τους, όπως η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία. Αντίθετα, τα πιο υψηλά επίπεδα σωματικής δραστηριότητας αναφέρονται σε χώρες από τη Βόρεια Ευρώπη: Ολλανδία, Δανία, Φινλανδία, Σουηδία, Γερμανία και Λουξεμβούργο.
Αυτά τα συμπεράσματα οφείλονται σε απουσία κατάλληλου εξοπλισμού άσκησης ή σε έλλειψη κοινωνικού κινήτρου; Περισσότερο από τα δύο τρίτα (70%) του πληθυσμού που ερευνήθηκε από το Ευρωβαρόμετρο αναγνώρισαν ότι το σπιτικό περιβάλλον τούς προσφέρει πολλές ευκαιρίες να είναι σωματικά ενεργοί. Παρ’ όλα αυτά, για τους περισσότερους ερωτηθέντες, η σωματική δραστηριότητα ούτε συνδέεται με τον ελεύθερο χρόνο ούτε θεωρείται "περιβαλλοντική κίνηση" (παραδείγματος χάριν: περπάτημα αντί οδήγησης).
Τι μπορεί να γίνει;
Οι υπηρεσίες προαγωγής υγείας έχουν ανταποκριθεί ξοδεύοντας χρήματα σε εκστρατείες που ενθαρρύνουν τους ανθρώπους... να περπατάνε. Το μήνυμα είναι γενικά το ίδιο: δεν χρειάζεται να είστε ο Beckham ή ο Agassi για να είστε σε φόρμα ∙ είναι απλώς θέμα αλλαγής μερικών κακών συνηθειών. Στη Γαλλία, μια τηλεοπτική και ραδιοφωνική εκστρατεία περιέγραψαν πώς οι παντόφλες, μια τηλεόραση και ένας καναπές είναι "δραστηριότητες υψηλού κινδύνου". Αφίσες μέσα στα λεωφορεία συμβούλεψαν τους χρήστες τους... "να τελειώσουν τη διαδρομή με τα πόδια"! Ένας βρετανικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός, που ονομάζεται «Ας περπατήσουμε στο σχολείο», έχει προωθήσει μια διετή εκστρατεία, αποκαλούμενη εύστοχα «Εβδομάδα περπατήματος στο σχολείο». Εκτός από το προφανές φυσικό όφελος, η εκστρατεία φανερώνει επίσης ότι οι περισσότερες από τις εντός πόλης μετακινήσεις μας δεν παίρνουν περισσότερο χρόνο με τα πόδια απ' ό,τι με το αυτοκίνητο ή τα δημόσια μέσα μεταφοράς. Αυτά είναι μόνο μερικά παραδείγματα των μηνυμάτων δημόσιας υγείας που πρέπει να υπογραμμιστούν περαιτέρω.
Τα οφέλη της σωματικής δραστηριότητας συμβάλλουν στην καταπολέμηση του προβλήματος της παχυσαρκίας. Ο κίνδυνος για άλλες ασθένειες όπως η στεφανιαία νόσος, ορισμένοι τύποι καρκίνου, ο διαβήτης, ασθένειες των οστών όπως η οστεοαρθρίτιδα και η οστεοπόρωση, ακόμη και η κατάθλιψη, μπορεί να μετριαστεί χάρη στη συχνή σωματική δραστηριότητα.
Ένας τελευταίος λόγος να αφήσετε τις συγκοινωνίες στο σπίτι και να περπατήσετε στην τοπική αγορά για φρέσκα λαχανικά είναι ότι: κάνετε οικονομία.
Περισσότερες πληροφορίες:
FOOD TODAY 10/2004
.jpg)
