Στις μέρες μας όλο και περισσότερες ετικέτες τροφίμων περιέχουν πληροφορίες για τη διατροφή και την υγεία που μας δίνουν χρήσιμες γνώσεις για τα τρόφιμα που αγοράζουμε. Οι ετικέτες μπορούν να μας βοηθήσουν να καταλάβουμε τη συμβολή που έχουν τα διάφορα τρόφιμα στην υγεία και την ευημερία μας, καθώς επίσης και να μας βοηθήσουν να επιλέξουμε μια πιο ισορροπημένη διατροφή.
Νέος κανονισμός σχετικά με τους ισχυρισμούς για τη διατροφή και την υγεία
Τον Ιανουάριο του 2007 δημοσιεύθηκε ο Κανονισμός 1924/2006, που αφορά στους ισχυρισμούς που γίνονται στα τρόφιμα για τη διατροφή και την υγεία, και ισχύει στα κράτη μέλη της ΕΕ από την 1η Ιουλίου 2007. Αυτό είναι το πρώτο δείγμα συγκεκριμένης νομοθεσίας που ασχολείται με τους ισχυρισμούς για τη διατροφή και την υγεία. Οι στόχοι του είναι:
- Να εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών προφυλάσσοντας ενάντια αβάσιμων, υπερβολικών ή ψευδών ισχυρισμών για τα τρόφιμα. Με τη νέα νομοθεσία, οι καταναλωτές μπορούν να στηριχθούν στις σαφείς και εξακριβωμένες πληροφορίες των ετικετών των τροφίμων, που τους επιτρέπουν να ενημερώνονται κατάλληλα για τα τρόφιμα που επιλέγουν.
- Να εναρμονίσει τη νομοθεσία σε ολόκληρη την ΕΕ, παρέχοντας στους παραγωγούς και τους κατασκευαστές τροφίμων σαφώς εναρμονισμένους κανόνες, που θα επιτρέψουν στον υγιή ανταγωνισμό να βοηθήσει στην προστασία της καινοτομίας στη βιομηχανία των τροφίμων, εξασφαλίζοντας ότι οι παρασκευαστές κάνουν γνήσιους ισχυρισμούς υγείας και διατροφής και δεν ανταγωνίζονται με ψευδείς ή ανακριβείς ισχυρισμοί.
Ο κανονισμός θα ισχύσει για οποιουσδήποτε ισχυρισμούς υγείας και διατροφής γίνονται στα προϊόντα τροφίμων ή ποτών που παράγονται για κατανάλωση από ανθρώπους και πωλούνται στην αγορά της ΕΕ/των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων όλων των εμπορικών επικοινωνιών, γενικών διαφημίσεων και εκστρατειών προώθησης. Βρίσκει επίσης εφαρμογή στα τρόφιμα για ιδιαίτερες διατροφικές χρήσεις και στα συμπληρώματα.
Τύποι ισχυρισμών
Τρεις τύποι ισχυρισμών θα επιτρέπεται να γίνονται στα τρόφιμα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση:
- Διατροφικοί ισχυρισμοί που δηλώνουν, προτείνουν ή υπονοούν ότι τα τρόφιμα έχουν συγκεκριμένες ευεργετικές ιδιότητες λόγω της σύνθεσής τους (σχετικά με την ενέργεια ή μια συγκεκριμένη θρεπτική ουσία). Παραδείγματα αυτού του τύπου ισχυρισμών θα είναι: «πηγή», «χωρίς», «πλούσιο σε», «φτωχό σε» ή «με λιγότερες» θερμίδες ή μια συγκεκριμένη θρεπτική ουσία.
- Ισχυρισμοί υγείας που δηλώνουν, προτείνουν ή υπονοούν ότι υπάρχει μια σχέση μεταξύ ενός τροφίμου, ή ενός από τα συστατικά του, και της υγείας. Αυτός ο τύπος ισχυρισμών αναφέρει τη φυσιολογική λειτουργία ενός συστατικού ∙ παραδείγματος χάριν: «Το ασβέστιο μπορεί να βοηθήσει να αποκτήσετε γερά κόκαλα». Ο ισχυρισμός θα πρέπει να βασίζεται σε γενικά αποδεκτά επιστημονικά δεδομένα και να γίνεται εύκολα κατανοητός από τον μέσο καταναλωτή.
- Ο τρίτος τύπος ισχυρισμών αφορά σε ισχυρισμούς «μείωσης παραγόντων κινδύνου για ασθένειες». Είναι ένας συγκεκριμένος τύπος ισχυρισμών υγείας, οι οποίοι δηλώνουν ότι τα τρόφιμα ή ένα από τα συστατικά τους μειώνουν σημαντικά έναν παράγοντα κινδύνου για κάποια ανθρώπινη ασθένεια. Παραδείγματος χάριν, «οι φυτοστερόλες μπορούν να βοηθήσουν να μειωθεί η χοληστερόλη αίματος», μειώνοντας, βάσει αυτού, έναν παράγοντα κινδύνου για την καρδιαγγειακή νόσο. Για πρώτη φορά θα επιτραπεί η αναφορά ασθενειών στα τρόφιμα, αλλά μόνο μετά από έγκριση από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).
Διατροφικό προφίλ και ισχυρισμοί για τη διατροφή και την υγεία
Οι ισχυρισμοί χρησιμοποιούνται για να παρουσιάσουν ότι τα προϊόντα έχουν ένα επιπρόσθετο όφελος για τη διατροφή και την υγεία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται τα προϊόντα που φέρουν κάποιους ισχυρισμούς ως καλύτερα για την υγεία και την ευημερία τους. Εντούτοις, προς το παρόν, ένα τρόφιμο υψηλό σε λίπος, αλάτι ή/και σάκχαρα, μπορεί να χρησιμοποιησεί ισχυρισμούς όπως «πλούσιο σε βιταμίνη C» ή «πλούσιο σε φυτικές ίνες», ακόμα κι αν τα οφέλη του προϊόντος για τη γενική υγεία και τη διατροφή είναι χαμηλά.
Ο Κανονισμός για τους διατροφικούς ισχυρισμούς και τους ισχυρισμούς υγείας στοχεύει στο να προστατέψει τους καταναλωτές από την παραπλάνηση, ελέγχοντας τους ισχυρισμούς διατροφής και υγείας. Για την περίπτωση των ισχυρισμών υγείας αυτό θα επιτευχθεί με την καθιέρωση ενός θετικού καταλόγου ισχυρισμών, ο οποίος θα δημιουργηθεί σε τρεις φάσεις. Τα κράτη μέλη θα στείλουν αρχικά τον κατάλογο των ισχυρισμών που θεωρούν ότι ισχύουν, βασισμένο σε γενικά αποδεκτά επιστημονικά δεδομένα στη χώρα τους (μέχρι τον Ιανουάριο του 2008). Κατόπιν, η EFSA θα αξιολογήσει τους ισχυρισμούς που θα παραλάβει μέσα σε χρονικό διάστημα δύο ετών. Τέλος, ο αποδεκτός κατάλογος ισχυρισμών υγείας θα δοθεί στο δημόσιο μητρώο. Για τους νέους ισχυρισμούς υγείας θα πρέπει να υποβληθεί στην EFSA, από την επιχείρηση που επιθυμεί να κάνει τον ισχυρισμό σε κάποιο τρόφιμο ή ποτό, ένα αρχείο με τα αποδεικτικά στοιχεία και τη διαδικασία έγκρισης που ακολουθήθηκε. Για τους ισχυρισμούς μείωσης κάποιου παράγοντα κινδύνου για ασθένειες και τους ισχυρισμούς για την υγεία των παιδιών έχουν προβλεφθεί πιο επιμελημένες διαδικασίες.
Ο Κανονισμός απαιτεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καθιερώσει τα διατροφικά προφίλ ως κριτήρια που τα τρόφιμα θα πρέπει να ικανοποιούν για να φέρουν ισχυρισμούς. Τα θρεπτικά χαρακτηριστικά θα βασίζονται στην επιστημονική άποψη της EFSA. Μέσα σε 24 μήνες από τη στιγμή που θα ισχύσει ο κανονισμός, η Επιτροπή θα συμβουλευθεί τους σχετικούς ενδιαφερόμενους και θα υποβάλλει προτάσεις για τα θρεπτικά χαρακτηριστικά στους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών. Εάν αυτοί υποστηρίξουν αυτά τα προτεινόμενα θρεπτικά χαρακτηριστικά, θα υιοθετηθούν από την Επιτροπή και θα χρησιμοποιηθούν ως ένας όρος για τους ισχυρισμούς.
Για να διευκολυνθεί η εφαρμογή αυτού του μέτρου συμφωνήθηκε μια παρέκκλιση (εξαίρεση) που θα επιτρέψει στους ισχυρισμούς διατροφής να γίνονται, μόνο εάν μια θρεπτική ουσία είναι υψηλότερη από το απαιτούμενο. Εντούτοις, το υψηλό επίπεδο αυτής της θρεπτικής ουσίας πρέπει να επισημαίνεται σαφώς στην ετικέτα, σε κοντινό σημείο και με την ίδια προβολή με τον ισχυρισμό. Εάν δύο ή περισσότερες θρεπτικές ουσίες υπερβαίνουν το όριο, δεν μπορεί να γίνει κανένας διατροφικός ισχυρισμός.
Βιβλιογραφικές αναφορές
- Aggett, PJ et al. (2005) PASSCLAIM Process for the Assessment of Scientific Support for Claims on Foods: Consensus on Criteria. Eur J Clin Nut 44 (Suppl 1), 1-30.
- Regulation EC N° 1924/2006 of the European Parliament and of the Council on nutrition and health claims made on foods: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/en/oj/2007/l_012/l_01220070118en00030018.pdf
FOOD TODAY 07/2007
.jpg)
