Το να τρως θεωρείται πια “επικίνδυνη υπόθεση”. Καθώς όλο και περισσότερα νέα για διατροφικούς κινδύνους φιλοξενούνται στις επικεφαλίδες των εφημερίδων, νομίζουμε ότι η λίστα των τροφίμων που μπορούν να μας προκαλέσουν κάποια αρρώστια ολοένα και μεγαλώνει. Οι στατιστικές της δημόσιας υγείας δείχνουν αύξηση των τροφογενών νοσημάτων που προκαλούνται από μικροοργανισμούς. Ενημερωνόμαστε, επίσης, ότι η συχνότητα αυτών των ασθενειών υποεκτιμάται.

Θα πρέπει να φοβόμαστε να τρώμε; Στην Ευρώπη, τα τρόφιμα είναι άφθονα και καλής ποιότητας. Χάρη στην επιστήμη, την τεχνολογία και τον αυστηρό έλεγχο, η τροφή είναι στην πλειονότητα των περιπτώσεων ασφαλής. Γιατί ανησυχούμε τόσο πολύ; Ένας λόγος είναι ότι τα διατροφικά θέματα είναι σημαντικά για όλους μας και οι ιστορίες για τροφογενείς ασθένειες εγείρουν μια συναισθηματική αντίδραση – όλοι πρέπει να τρώμε. Κυβερνήσεις, επιστήμη και βιομηχανία συχνά επικρίνονται για την αδυναμία τους να ανταποκριθούν στους φόβους των καταναλωτών γρήγορα και πειστικά. Από την άλλη μεριά, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης μπορεί να εντείνουν τα γεγονότα για να δημιουργήσουν μια “πιασάρικη” ιστορία.

Ένας άλλος λόγος για τη δημόσια αυτή ανησυχία είναι ότι η βελτιωμένη επικοινωνία επιτρέπει στα νέα, κυρίως στα άσχημα , ‘’να ταξιδεύουν’’ παντού και γρήγορα. Χάρη στην έμφαση που δίνουν τα ΜΜΕ στις τροφογενείς ασθένειες, οι καταναλωτές αρχίζουν να  συνειδητοποιούν τους μικροβιακούς κινδύνους που ενδεχομένως να  κρύβουν τα τρόφιμα. Αυτό οδηγεί σε αυξημένες αναφορές. “Στομαχικές διαταραχές” που παλαιότερα θα περνούσαν απαρατήρητες, τώρα αναφέρονται ως περιστατικά τροφικής δηλητηρίασης.

Αδιαμφισβήτητα, οι τροφογενείς ασθένειες που προκαλούνται από μικροοργανισμούς είναι πραγματική πρόκληση. Οι μικροοργανισμοί είναι ένα φυσικό κομμάτι του κόσμου μας και ο μόνος τρόπος να τους μειώσουμε είναι να λάβουμε ειδικά μέτρα σε όλο το μήκος της τροφικής αλυσίδας, καθώς και κατά την αποθήκευση και η προετοιμασία του φαγητού στο σπίτι. Μία παράλειψη στην αλυσίδα προμήθειας τροφής επηρεάζει πολλούς ανθρώπους εξαιτίας της πιθανής έκτασης των συνεπειών. Περιστατικά τέτοιου τύπου είναι που φιλοξενούνται στις επικεφαλίδες των εφημερίδων. Εντούτοις, αρκετές τροφογενείς ασθένειες ή τοξικότητες μπορούν να προκληθούν από ανεπαρκείς πρακτικές υγιεινής στο σπίτι.

Ο τρόπος ζωής των ανθρώπων αλλάζει. Πολλοί καταναλωτές σήμερα είναι πολύ απασχολημένοι για να περάσουν χρόνο στην κουζίνα. Μπορεί να έχουν ξεχάσει τους βασικούς κανόνες υγιεινής για τα τρόφιμα, αλλά περιμένουν το φαγητό τους να είναι ασφαλές. Δυστυχώς, τα περισσότερα τρόφιμα περιέχουν από τη φύση τους κάποια μικρόβια και τα ωμά τρόφιμα ενδέχεται να περιέχουν παθογόνους μικροοργανισμούς. Συνεισφέροντας στο πρόβλημα, πολλά φαγητά που έχουν παρασκευαστεί για να καλύψουν τις απαιτήσεις των καταναλωτών σε ότι αφορά την διευκόλυνση και τη φρεσκάδα (για παράδειγμα, τα τρόφιμα που φυλάσσονται στο ψυγείο) χρειάζονται προσεκτικό χειρισμό τόσο κατά μήκος της αλυσίδας διανομής όσο και στο σπίτι.

Οι καταναλωτές αλλάζουν. Καθώς το προσδόκιμο ζωής αυξάνει,  αυξάνει και ο αριθμός των ατόμων με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και των ηλικιωμένων. Τα άτομα αυτά είναι ιδιαιτέρως επιρρεπή σε τροφογενείς ασθένειες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα τρόφιμα σήμερα είναι λιγότερο ασφαλή. Παρά την ευρεία δημόσια αντίληψη και τη συχνή θεματολογία των ΜΜΕ ότι η ασφάλεια των τροφίμων ολοένα και χειροτερεύει, τα τρόφιμα που αγοράζουμε σήμερα δεν ήταν ποτέ πιο ασφαλή και για αυτόν τον λόγο δεν θα πρέπει να φοβόμαστε να τα απολαύσουμε. Παρ’ όλα αυτά, θεωρούμε δεδομένο το ασφαλές φαγητό και καμιά φορά ξεχνάμε τους κανόνες για ασφαλή επεξεργασία των τροφίμων στο σπίτι.

Η ενημέρωση και η εκπαίδευση των καταναλωτών για τον ενεργό ρόλο που διαδραματίζουμε στον ασφαλή χειρισμό των τροφίμων αποτελούν καίρια στρατηγικά στοιχεία για να συμβαδίζουμε με τους καιρούς και τις τεχνολογίες που αλλάζουν.

FOOD TODAY 05/2000