Δεν τρώμε απλώς για να τροφοδοτήσουμε με καύσιμα τον οργανισμό μας. Τα τρόφιμα είναι από καιρό ένα σημαντικό μέρος της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής μας. Σήμερα, υπάρχει επίσης  μια τάση να βλέπουμε τα τρόφιμα ως εργαλείο για να διατηρήσουμε και να βελτιώσουμε την υγεία μας. Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι δείχνουν την προτίμησή τους σε τρόφιμα «που βελτιώνουν την υγεία», τα «λειτουργικά τρόφιμα»,  που περιέχουν ειδικά συστατικά, καταλαμβάνουν  όλο και περισσότερο χώρο στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Οι καταναλωτές θέλουν επίσης τα τρόφιμά τους να ετοιμάζονται εύκολα και να προσφέρουν ικανοποίηση κατά την κατανάλωση. Τέλος, θέλουν το φαγητό τους να είναι οικονομικά προσιτό.

Οι ερευνητικές τάσεις στα τρόφιμα και τη διατροφή απεικονίζουν αυτές τις ανησυχίες. Ένας τομέας ενδιαφέροντος είναι η ανάπτυξη τροφίμων που καταπολεμούν χρόνιες και εξουθενωτικές παθήσεις. Αν και από καιρό είναι γνωστό ότι πολλά φυτά περιέχουν ουσίες που βοηθούν στην αντιμετώπιση ασθενειών, οι μηχανισμοί με τους οποίους λειτουργούν δεν είναι καλά κατανοητοί. Υπάρχουν στοιχεία ότι τα αντιοξειδωτικά και τα φυτοοιστρογόνα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του καρκίνου και της καρδιαγγειακής νόσου - αλλά πρέπει να μάθουμε πώς το πετυχαίνουν αυτό.

Άλλες έρευνες εστιάζουν στην εύρεση τρόπων για την ανάπτυξη φυτών που περιέχουν υγιεινές ουσίες. Οι πιθανές εφαρμογές είναι φυτά με προστιθέμενα φυτοχημικά ή με αυξημένα επίπεδα ακόρεστων λιπαρών οξέων. Μια άλλη ανησυχία είναι να βρεθούν τρόποι να αφαιρεθούν οι επιβλαβείς ουσίες, όπως τα αλλεργιογόνα ή η χοληστερόλη, από τα τρόφιμα.

Καθώς μαθαίνουμε περισσότερα για τα συστατικά των φυτών και τον ρόλο των θρεπτικών ουσιών, είναι πλέον δυνατό να προσαρμόσουμε τα τρόφιμα ώστε να ικανοποιούν τις ανάγκες συγκεκριμένων πληθυσμών - παραδείγματος χάριν, των βρεφών, των ηλικιωμένων, των εγκύων ή των γυναικών που θηλάζουν. Οι επιστήμονες τροφίμων συνεχίζουν να προσδιορίζουν νέες ενώσεις με χρήσιμες ιδιότητες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερες, πιο υγιεινές δίαιτες στο μέλλον.

Η έρευνα για τα τρόφιμα δεν περιορίζεται στις ιδιότητές τους σχετικά με την υγεία και στον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να τις αξιοποιήσουμε καλύτερα. Πολλοί καταναλωτές θεωρούν ότι έχουν περιορισμένο χρόνο για τον καθορισμό των γευμάτων τους. Κατά συνέπεια, θέλουν τρόφιμα που είναι εύκολο να προετοιμαστούν. Η πρόκληση είναι να δημιουργήσουμε εύκολα στον χειρισμό φαγητά, που είναι, επίσης νόστιμα και θρεπτικά.

Η σχετική με τα τρόφιμα έρευνα προσπαθεί επίσης να βρει τρόπους να βελτιωθεί η ποιότητα και η γεύση των τροφίμων για τους καταναλωτές. Σύγχρονες τεχνικές καλλιέργειας και η βιοτεχνολογία φυτών χρησιμοποιούνται επίσης για να παράγουν πιο νόστιμα φρούτα και λαχανικά.

Τέλος, οι βιομηχανίες τροφίμων ενδιαφέρονται πάντα για την εύρεση τρόπων βελτίωσης της ασφάλειας των τροφίμων τους. Με αυστηρότερους κανονισμούς για την ασφάλεια, είναι όλο και πιο σημαντικό να αναπτυχθούν τεχνικές που θα καταστρέφουν τα παθογόνα ή θα αποτρέπουν την ανάπτυξή τους στα τρόφιμα. Ομοίως, είναι σημαντικό να βρεθούν τρόποι να αποτραπεί η ανάπτυξη των παθογόνων στο περιβάλλον επεξεργασίας. Απαιτούνται, επίσης, αποτελεσματικές, γρήγορες μέθοδοι για την ανίχνευση της παρουσίας επιβλαβών μικροοργανισμών στα τρόφιμα. Η πρόκληση είναι να αναπτυχθούν οικονομικώς αποδοτικές μέθοδοι παραγωγής επεξεργασίας που δεν βλάπτουν τη γεύση ή τα ευαίσθητα συστατικά των τροφίμων.

FOOD TODAY 04/2000