Η συχνότητα κατανάλωσης πρόχειρου φαγητού (σνακ) αυξάνει και, όταν καταναλώνονται ως τμήμα μιας ισορροπημένης δίαιτας και τρόπου ζωής, τα σνακ μπορούν να διαδραματίσουν χρήσιμο ρόλο στη γενική υγεία μας.

Είτε το πρόχειρο φαγητό μεταφράζεται ως οποιαδήποτε τρόφιμα καταναλώνονται εκτός του πρωινού, του μεσημεριανού γεύματος και του δείπνου είτε ως γευματίδια που αντικαθιστούν τα παραδοσιακά γεύματα, οι επιλογές ποικίλλουν μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.

Ενώ οι άνθρωποι σε μερικούς πολιτισμούς προτιμούν τα αλμυρά τρόφιμα, όπως κουλούρια (τύπου Θεσσαλονίκης), κριτσίνια και πατατάκια, σε άλλους, οι άνθρωποι επιλέγουν τρόφιμα πιο γλυκιάς γεύσης, όπως τα γιαούρτια, τα φρούτα, τα μπισκότα, τη σοκολάτα και τα ανθρακούχα ποτά.

Όποια κι αν επιλέγονται, υπάρχει η τάση να θεωρείται ότι το πρόχειρο φαγητό όχι μόνο παχαίνει, αλλά είναι και η αιτία της τερηδόνας των δοντιών. Δεν χρειάζεται να συμβεί κανένα από τα δύο. Παραδείγματος χάριν, οι επιστήμονες δεν έχουν διαπιστώσει ότι το πρόχειρο φαγητό προκαλεί παχυσαρκία - ίσως επειδή όσοι καταναλώνουν συχνά σνακ απλώς αναπροσαρμόζουν τον αριθμό των θερμίδων που λαμβάνουν στα κύρια γεύματα, έτσι ώστε η συνολική ημερήσια πρόσληψη θερμίδων τους να αντιστοιχεί στις ανάγκες τους.

Οι ειδικοί έχουν επίσης καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, αν έχετε καλή στοματική υγιεινή, κατά γενικό κανόνα, μπορεί να επιτραπεί η κατανάλωση δύο έως τριών πρόχειρων γευμάτων ή ποτών ημερησίως εκτός από τα κύρια γεύματα. Η μάσηση τσιχλών χαμηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη, ειδικά εκείνων που περιέχουν τη γλυκαντική ουσία ξυλιτόλη, μετά από τα γεύματα, είναι μια καλή ιδέα που βοηθά να μειωθεί ο κίνδυνος τερηδόνας των δοντιών. Οι τσίχλες χαμηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη βοηθούν με την αύξηση της ροής του σάλιου, που είναι φιλικό προς τα δόντια, και με τη μείωση της παρουσίας βακτηρίων που προκαλούν τερηδόνα.

Οι ειδικοί επίσης έχουν διαπιστώσει ότι για μερικούς ανθρώπους ένα μεγάλο μέρος της απαραίτητης καθημερινής διατροφικής τους πρόσληψης προέρχεται από τα σνακ. Στο Εδιμβούργο, παραδείγματος χάριν, φάνηκε ότι τα πρόχειρα φαγητά συμβάλλουν κατά το ένα τέταρτο στις ημερήσιες ενεργειακές ανάγκες σε μια ομάδα παιδιών ηλικίας 7-8 ετών, ενώ έχουν και σημαντική συνεισφορά στις προσλήψεις πρωτεϊνών, υδατανθράκων, λιπιδίων και διαιτητικών ινών. Όχι μόνο αυτό, περίπου το 15% του ασβεστίου (ανόργανο στοιχείο που ενισχύει τα κόκκαλα) και το ένα πέμπτο της βιταμίνης C προέρχεται από τα σνακ.

Οι έφηβοι μπορούν επίσης να επωφεληθούν από τα σνακ σε ενδιάμεσα γεύματα, όπως τα γιαούρτια, τα αλειφόμενα τυριά, τα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά μιλκσέικ, τα παγωτά, τους χυμούς που είναι εμπλουτισμένοι με ασβέστιο, τη σοκολάτα γάλακτος και το τυρί, που όλα βοηθούν να αυξηθεί η πρόσληψη ασβεστίου. Οι άνθρωποι που αθλούνται και προσπαθούν να διατηρήσουν τα ενεργειακά τους επίπεδα, και οι ηλικιωμένοι, που δυσκολεύονται να φάνε μεγάλα γεύματα, συχνά διαπιστώνουν ότι ο καλύτερος τρόπος να ικανοποιηθούν οι διατροφικές τους ανάγκες είναι μέσω της συχνής κατανάλωσης τροφίμων και ποτών που παρέχονται ως σνακ.

Παρακολουθώντας την κατάσταση που υπάρχει στην Ευρώπη, είναι σαφές ότι το «φαγητό στο πόδι» είναι μια αυξανόμενη τάση. Και με την ανάγκη να εναρμονίσουμε την πρόσληψη τροφίμων στον ολοένα και πιο πολυάσχολο τρόπο ζωής μας, είναι μια συνήθεια που ήρθε για να μείνει.

Για πολλούς από εμάς, τα σνακ είναι ένας εύκολος και ευχάριστος τρόπος να ικανοποιηθούν οι καθημερινές διατροφικές ανάγκες μας. Είναι καλό να γνωρίζουμε ότι, ως μέρος ενός υγιεινού, δραστήριου τρόπου ζωής, μπορούν επίσης να αποδειχθούν ωφέλιμα.

FOOD TODAY 09/2000