Σε δύο προηγούμενα άρθρα, μέρος της μικρής αυτής σειράς που αφορά στα προβλήματα του υπερβάλλοντος  βάρους (FoodToday 37 και 38), εξετάστηκαν οι σωματικές, ψυχολογικές, κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Στα εν λόγω  άρθρα αναφέρθηκε  ότι τα γιατροσόφια και τα λάδια φιδιών δεν έχουν καμία αξία, τονίστηκε ότι το να χάσεις βάρος εκούσια δεν είναι εύκολο και δόθηκαν  κάποιες πρακτικές συμβουλές στο πώς να πετύχει κάποιος μείωση του βάρους. Αλλά η ερώτηση είναι πώς να ελέγξει κάποιος το σωματικό του βάρος.

Το παρόν άρθρο δεν αναφέρεται σε όσους αδυνάτισαν για αισθητικούς λόγους (bikini). Σχεδόν αναπόφευκτα, αυτοί χαλαρώνουν στο τέλος του καλοκαιριού, επειδή τα χοντρότερα ρούχα τους κρύβουν «τα παραπανίσια κιλά τους». Το σημαντικό μήνυμα για αυτούς είναι να ελέγξουν το σωματικό τους βάρους. Το επονομαζόμενο «φαινόμενο yo-yo» δεν έχει κάποιο όφελος για την υγεία, αλλά πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι δεν είναι και βλαβερό.

Το παρόν αναφέρεται σε εκείνους που έχουν κατορθώσει να μειώσουν το βάρος τους κατά τουλάχιστον 5-10%, που είναι η ελάχιστη μείωση που έχει οποιοδήποτε σημαντικό όφελος για την υγεία. Εντούτοις, αυτό το όφελος για την υγεία διαρκεί μόνο για όσο χρονικό διάστημα διατηρείται η απώλεια βάρους. Το σημαντικότερο είναι να διατηρήσετε αυτή την απώλεια βάρους επ’ αόριστο, ή, αν είναι δυνατόν, να λάβετε μια σειρά περαιτέρω μέτρων έως ότου φθάσετε στο βέλτιστο βάρος για το ύψος σας.

Δεν πρέπει ποτέ να νομίζετε ότι αυτό θα είναι εύκολο. Ο μόνος τρόπος είναι να αλλάξετε τρόπο ζωής σε σημαντικό βαθμό.

Τα προηγούμενα άρθρα τόνισαν ότι, όχι μόνο υπάρχει άμεση μείωση στην κατανάλωση ενέργειας κατά τη διάρκεια μιας δίαιτας, αλλά και ότι, καθώς το βάρος σταθεροποιείται σε χαμηλότερο επίπεδο, υπάρχει μόνιμη μείωση στον μεταβολισμό ηρεμίας και στην ενέργεια που απαιτείται για τη σωματική δραστηριότητα. Αυτό σημαίνει ότι η ισορροπία ενεργειακής πρόσληψης/δαπάνης πρέπει να ρυθμιστεί· διαφορετικά, το βάρος θα αυξηθεί αυτόματα.

Η ισορροπία ενεργειακής πρόσληψης/δαπάνης για τον νέο πιο υγιεινό τρόπο ζωής πρέπει να αλλάξει, τόσο με την αύξηση της δαπανούμενης ενέργειας (άσκηση) όσο και με τη μείωση της πρόσληψης (τρόφιμα). Παρακάτω παρατίθενται μερικές πρακτικές προτάσεις.

Γενικά
α.	Η αλλαγή δεν είναι μόνο για λίγες ημέρες ή εβδομάδες, αλλά για ολόκληρη τη ζωή· μια μεγαλύτερης διάρκειας και υγιέστερη ζωή.
β.	Προσχεδιάστε πώς μπορεί να επιτευχθεί στο πλαίσιο του προτιμώμενου τρόπου ζωής. Αν η αλλαγή δεν συμβαδίζει με έναν ρεαλιστικό τρόπο ζωής, η εμπειρία δείχνει ότι δεν θα μπορέσει να διατηρηθεί. Συχνά, είναι δυνατό να βρείτε μια συμβατή λύση κάνοντας προσχεδιασμό. Είμαστε όλοι πλάσματα της συνήθειας· βεβαιωθείτε ότι οι συνήθειές σας είναι καλές.
γ.	Κάντε έναν τακτικό εβδομαδιαίο έλεγχο στο βάρος σας. Προσαρμόζοντας τα επίπεδα άσκησης και διατροφής, διατηρήστε το βάρος σας σε ένα εύρος 2-3 κιλών.
Αύξηση της ενεργειακής δαπάνης
α.	Η εμπειρία δείχνει ότι η τακτική άσκηση είναι ζωτικής σημασίας. Πολλοί λίγοι καταφέρνουν να διατηρήσουν το χαμηλότερο βάρος τους χωρίς τακτική άσκηση. Η άσκηση βοηθά την ενεργειακή ισορροπία, βελτιώνει τη λειτουργία της καρδιάς και των πνευμόνων, μειώνει την αυτολύπηση, την ανία και το τσιμπολόγημα.
β.	Όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο άσκησης τόσο το καλύτερο, αλλά βοηθάει ακόμα και το περπάτημα ή το ποδήλατο, έναντι του αυτοκινήτου ή του λεωφορείου, και η χρήση της σκάλας έναντι του ανελκυστήρα, όταν γίνονται τακτικά.
Μείωση της πρόσληψης τροφής
α.	Βρείτε ένα πρόγραμμα γευμάτων που σας ταιριάζει. Κάποιοι θεωρούν ότι ένα υγιεινό, μεγάλο πρωινό μειώνει τις «υπερβολές» κατά την υπόλοιπη μέρα. Οι περισσότεροι θεωρούν ότι 3 ισορροπημένα γεύματα, 2 μικρότερα και ένα κύριο, είναι αρκετά
β.	Μειώστε τη θερμιδική πρόσληψη μειώνοντας την κατανάλωση λίπους και αλκοόλ. Και τα δύο είναι ενεργειακά πυκνά και δεν σας χορταίνουν για πολλή ώρα. Επιλέξτε σύνθετους υδατάνθρακες, ειδικά αυτούς που περιέχουν φυτικές ίνες.
γ.	Μειώστε τη μερίδα και επιλέξτε μικρότερο πιάτο, καθώς δίνει την εντύπωση ότι τρώτε περισσότερο.
δ.	Να τρώτε 5 μερίδες την ημέρα φρούτων και λαχανικών, επειδή βοηθούν στον έλεγχο του βάρους και είναι υγιεινά.
ε.	Μην «κόψετε» τα επαγγελματικά και γιορτινά γεύματα. Διαμορφώστε από πριν το πρόγραμμά σας, ώστε να έχετε περιθώριο κατανάλωσης θερμίδων. Σε κάθε ειδικό γεύμα, η προσεκτική επιλογή και οι μικρές μερίδες μπορούν να διώξουν τα προβλήματα.
στ.	Βρείτε τους λόγους που σας κάνουν να τρώτε «άσχημα» και αποφύγετέ τους.

Έχει αποτέλεσμα και αξίζει την προσπάθεια.
«Να έχετε μια καλή μέρα», «Να έχετε έναν καλό τρόπο ζωής».

FOOD TODAY 09/2003