Για να είναι σε θέση οι καταναλωτές να επιλέξουν μια ισορροπημένη, υγιεινή διατροφή, πρέπει πρώτα να καταλάβουν τι υπάρχει στα τρόφιμα που αγόρασαν. Ακόμη πιο σημαντικό, οι πάσχοντες από αλλεργίες πρέπει να είναι βέβαιοι ότι δεν αγοράζουν κάτι με ενδεχομένως δυσάρεστες ή, σε μερικές περιπτώσεις, σοβαρές, ακόμα και μοιραίες, συνέπειες. Οι ετικέτες είναι το κλειδί για την επικοινωνία τέτοιων ζωτικών πληροφοριών. Γνωρίζουν, όμως, οι καταναλωτές ποιες πληροφορίες πρέπει να περιμένουν να αναγράφονται στις ετικέτες; Καταλαβαίνουν τις πληροφορίες που διαβάζουν;
Η πρωταρχική σκέψη για οποιονδήποτε κανόνα αφορά στην επισήμανση των τροφίμων είναι η ανάγκη να ενημερωθεί και να προστατευθεί ο καταναλωτής. Οι καταναλωτές μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις πληροφορίες των ετικετών, προκειμένου να επιλέξουν το προϊόν που θέλουν για λόγους υγείας, γεύσης και ευκολίας. Οι κατασκευαστές βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στις ετικέτες για να επικοινωνήσουν πληροφορίες για τα προϊόντα τους προς τους καταναλωτές (π.χ. τι είναι, πώς πρέπει να αποθηκευτεί και για πόσο καιρό, κ.λπ.) , καθώς και για να διαφοροποιήσουν τα προϊόντα και τα εμπορικά τους σήματά από τα ανταγωνιστικά εμπορικά σήματα.
Οι παραγωγοί είναι αναγκασμένοι, βάσει νόμου, να παρέχουν συγκεκριμένες πληροφορίες στους Ευρωπαίους καταναλωτές, είτε αυτές είναι τυπωμένες στη συσκευασία είτε αναγράφονται σε ετικέτες που επισυνάπτονται στα τρόφιμα. Το όνομα με το οποίο ένα προϊόν πωλείται δεν πρέπει να είναι παραπλανητικό, ούτε να προκαλεί σύγχυση στον καταναλωτή. Πρέπει να περιλαμβάνει ή να συνοδεύεται από λεπτομέρειες ως προς τη φυσική κατάσταση του τροφίμου ή τη συγκεκριμένη επεξεργασία στην οποία έχει υποβληθεί [π.χ. παγωμένο, σε σκόνη, καπνιστό, UHT (πολύ υψηλής θερμικής επεξεργασίας), συμπυκνωμένο, κ.λπ.]. Η ετικέτα πρέπει να δηλώνει το όνομα και τη διεύθυνση του κατασκευαστή. Επιπλέον, στην ετικέτα θα πρέπει να δηλώνεται σαφώς η καθαρή ποσότητα του τροφίμου πριν συσκευαστεί, οι οδηγίες για τη χρήση του, ανάλογα με τις ανάγκες, καθώς επίσης και οποιεσδήποτε ειδικές συνθήκες αποθήκευσής του.
Κατάλογος συστατικών
Τα συστατικά που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία κάποιου τροφίμου μπορεί να ενδιαφέρουν τους ανθρώπους που ακολουθούν κάποια δίαιτα αδυνατίσματος ή κάποια άλλη δίαιτα για λόγους υγείας, ή ακόμα και τους ανθρώπους που έχουν αλλεργία. Ο νόμος απαιτεί όλα τα συστατικά να απαριθμούνται κατά φθίνουσα σειρά βάρους, με αυτά που χρησιμοποιούνται σε μεγαλύτερες ποσότητες να απαριθμούνται πρώτα.
Μια πρόσφατη αλλαγή στον νόμο υπαγορεύει ότι κάθε συστατικό ενός σύνθετου συστατικού (ένα συστατικό που αποτελείται το ίδιο από πολλά διαφορετικά συστατικά) πρέπει να υποδεικνύεται (εκτός εάν αναφέρεται ήδη ως συστατικό από μόνο του). Η αναγραφή στις ετικέτες κατηγοριών συστατικών, όπως για παράδειγμα, «λάδι», «τυρί», «λαχανικά», δεν επαρκεί πλέον και πρέπει να αναφέρεται ο ακριβής τύπος ελαίου, τυριού ή λαχανικών. Όλα τα γνωστά αλλεργιογόνα πρέπει να καταγράφονται χωρίς εξαίρεση.
Η νομοθεσία που διέπει τις πρόσθετες ουσίες, τις γλυκαντικές και αρωματικές ύλες και τα τρόφιμα ή τα συστατικά τροφίμων που παράγονται από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, περιέχει συγκεκριμένους κανόνες για την επισήμανση.
«Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» και «Ημερομηνία λήξεως»
Είναι τα τρόφιμα που αγοράζετε αρκετά φρέσκα για να τα καταναλώσετε; Ελέγξτε την ημερομηνία του προϊόντος στην ετικέτα. Βάσει νόμου, τα τρόφιμα πρέπει να φέρουν την ημερομηνία «Ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από» ή την «Ημερομηνία λήξεως». Αυτές οι δύο εκφράσεις σημαίνουν διαφορετικά πράγματα:
- Η ημερομηνία «Ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από» δείχνει την "ελάχιστη διάρκεια", ή την περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας τα τρόφιμα διατηρούν τις συγκεκριμένες ιδιότητές τους όταν αποθηκεύονται κατάλληλα. Με άλλα λόγια, ένα προϊόν του οποίου η ημερομηνία «Ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από» έχει περάσει, μπορεί ακόμα να είναι ασφαλές για κατανάλωση, αλλά ο κατασκευαστής δεν εγγυάται πια για τις οργανοληπτικές ιδιότητες του προϊόντος (π.χ. γεύση, μυρωδιά, κ.λπ.).
- Η «Ημερομηνία λήξεως» αναγράφεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητα, από μικροβιολογικής άποψης, προϊόντα, τα οποία θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία μας, εάν δεν καταναλωθούν εντός μιας ορισμένης περιόδου. Αυτά τα προϊόντα, όπως για παράδειγμα οι έτοιμες σαλάτες, πρέπει να φέρουν μια «Ημερομηνία λήξεως», μετά το πέρας της οποίας δεν πρέπει να καταναλωθούν. Επιπλέον, ο κατασκευαστής πρέπει να εξηγεί υπό ποιες συνθήκες πρέπει να διατηρείται το προϊόν για να παραμείνει φρέσκο για όσο το δυνατό περισσότερο χρονικό διάστημα, αναφέροντας, παραδείγματος χάριν, την κατάλληλη θερμοκρασία ψύξης του.
Πρέπει πάντα να δίνετε ιδιαίτερη προσοχή στις ημερομηνίες, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος τροφικής δηλητηρίασης, και δεν πρέπει να τρώτε ή να μαγειρεύετε τρόφιμα για τα οποία δεν είστε βέβαιοι.
Εκτός από τους γενικούς κανόνες επισήμανσης τροφίμων, υπάρχουν και συγκεκριμένες ειδικές προδιαγραφές, οι οποίες αφορούν, είτε ιδιαίτερους τύπους προϊόντων είτε διαδικασίες είτε ιδιαίτερες πτυχές ενός προϊόντος. Τα αλκοολούχα ποτά πρέπει να φέρουν ετικέτα που προσδιορίζει πόσο οινόπνευμα περιέχουν κατ’ όγκο. Η χρήση αερίων στη συσκευασία ενός προϊόντος πρέπει επίσης να αναφέρεται.
Περισσότερες πληροφορίες
FOOD TODAY 05/2004
.jpg)
