Okres jesienno-zimowy to dla wielu Europejczyków najlepszy czas dla wypróbowania bardziej egzotycznych kierunków wyjazdów wakacyjnych. Ale osoby podróżujące powinny  być ostrożne, zwłaszcza, jeśli wybierają się do krajów rozwijających się. Statystycznie  jeden na trzech turystów choruje w związku z zakażoną żywnością lub wodą, co zazwyczaj przejawia się wystąpieniem tzw. biegunki podróżnych. Prawdopodobieństwo choroby może wzrosnąć nawet do 80% , jeżeli udajemy się w niektóre regiony Azji, Afryki i Ameryki Łacińskiej. Ale nie wpadajmy w panikę: jeśli zastosujemy się do pewnych zaleceń zapobiegawczych, możemy skutecznie zapobiec wystąpieniu zatrucia lub zakażenia pokarmowego.

Dlaczego podróżujący chorują?

Zakażona woda lub żywność mogą spowodować wiele różnych schorzeń, których objawy mogą być łagodne i krótkotrwałe (np. wymioty, biegunka), ale też chorób przebiegających ciężej (np. cholera, dur brzuszny, wirusowe zapalenie wątroby typu A). Turyści podróżujący do krajów tropikalnych lub subtropikalnych mogą być również narażeni na zakażenie pasożytami jelitowymi.

W czasie podróży zagranicznej narażamy swój organizm na wystąpienie gwałtownych zmian, które pogarszają sprawność naszego układu odpornościowego.  Możemy mniej spać, w inny sposób się odżywiać i natykać się na różne warunki środowiska. Jesteśmy również narażeni na zarazki, z którymi nasz organizm dotychczas się nie zetknął, a ryzyko dla zdrowia może być dodatkowo zwiększone przy przebywaniu w gorącym klimacie lub w warunkach niskiej higieny, w których dochodzi do szybkiego namnażania się niebezpiecznych mikroorganizmów.

Co możesz zrobić ,aby zmniejszyć ryzyko zakażenia?

W zależności od kraju, do którego się wybierasz, może być zalecane lub obowiązkowe przeprowadzenie  określonych szczepień. W przypadku wybierania się do państwa o dużym ryzyku infekcji, warto ze sobą zabrać antybiotyki lub inne środki chemiczne zapobiegające wystąpieniu niektórych form biegunki podróżnych. Bardziej łagodnym postępowaniem będzie przyjmowanie probiotyków (czyli „zdrowych” bakterii), chociaż skuteczność ich działania chroniąca przed wystąpieniem biegunki podróżnych nie jest w pełni udowodniona. Możesz też po prostu wzmacniać swój układ odpornościowy poprzez odpowiednią ilość snu i właściwe żywienie przed udaniem się w podróż. W czasie podróży pamiętaj, że najbardziej prawdopodobną przyczyną zakażenia może być zakażona woda lub żywność.  Dlatego zachowuj podstawowe zasady higieny i zdrowy rozsądek, np. poprzez skrupulatne mycie rąk (przegotowaną lub bezpieczną wodą) przed rozpoczęciem jedzenia. Powinieneś także stosować się do zaleceń podanych poniżej:

Zalecenia dotyczące bezpieczeństwa:

• Pij tylko wodę (najlepiej gazowaną) tylko z zamkniętych fabrycznie butelek – w przypadku wątpliwości przefiltruj ją lub dodaj środek dezynfekujący np. jodynę.
• Unikaj dodawania do napojów lodu i uważaj, czy stosujesz bezpieczną wodę do mycia produktów spożywczych i mycia zębów.
• Nie kupuj żywności od sprzedawców ulicznych lub w innych miejscach, w których  mogą istnieć złe warunki higieniczne.
• Gotuj niepasteryzowane mleko.
• W przypadku żywności gotowanej upewnij się, czy była ona starannie ugotowana i czy nie była pozostawiona przez wiele godzin w temperaturze otoczenia.
• Obieraj wszystkie spożywane owoce i surowe warzywa, unikaj jedzenia owoców z uszkodzoną skórką.
• Unikaj spożywania sałatek zawierających warzywa lub owoce, które mogły być płukane w zakażonej wodzie.
• Unikaj żywności, która mogła być narażona na kontakt z muchami lub insektami.
• Unikaj niegotowanych małży oraz potraw zawierających surowe lub niedogotowane jaja, drób lub mięso.
• W państwach, w których istnieje niebezpieczeństwo zatrucia biotoksynami zawartymi w rybach i owocach morza, zasięgnij dodatkowych porad przed spożyciem takich produktów.

Co masz robić jeśli zachorujesz?

Najczęstszym objawem zatrucia lub zakażenia pokarmowego jest biegunka, która potencjalnie może doprowadzić do groźnego odwodnienia. Wobec tego zapakuj doustne środki nawadniające lub zakup je na miejscu.  Często takie środki mają postać proszku, który należy rozpuścić w przegotowanej lub oczyszczonej wodzie. Jeżeli biegunka trwa ponad dobę, wymioty ponad 12 godzin, pojawiła się krew w stolcu, gorączka lub kurcze mięśniowe, powinieneś skontaktować się z lekarzem.

Piśmiennictwo:

• Evans MR, Shickle D, Morgan MZ. Travel illness in British package holiday tourists: prospective cohort study. J Infect. 2001, 43:140-7.
• Saarela M et al. Gut bacteria and health foods - the European perspective. International Journal of Food Microbiology. 2002, 78: 99– 117.

Więcej informacji:

Foreign and Commonwealth Office: www.fco.gov.uk

World Health Organisation: www.who.int/ith 

Travel Doctor: www.traveldoctor.co.uk/diseases.htm

FOOD TODAY (Żywność Dzisiaj) 11/2007