Kliknij tutaj, aby odwiedzić stronę główną Europejskiej Rady Informacji o Żywności (EUFIC)
BEZPIECZEŃSTWO I JAKOŚĆ ŻYWNOŚCI
TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI
Food Risk Communication
ŻYWIENIE
ZDROWIE I STYL ŻYCIA
CHOROBY DIETOZALEŻNE
Badania konsumenckie
(Tylko w języku angielskim)
Współczesna żywność
(Tylko w języku angielskim)
Inicjatywy EUFIC
(Częściowo przetłumaczone)
In the spotlight
Równowaga energetyczna

Stosujemy się do standardu HONcode dla wiarygodnej informacji zdrowotnej Stosujemy się do standardu HONcode dla wiarygodnej informacji zdrowotnej:
sprawdź tutaj.



WSPÓŁCZESNA ŻYWNOŚĆ 08/2010

Motywowanie do zmian: porady dla pracowników służby zdrowia

73_4_smallWiele przewlekłych problemów zdrowotnych ma związek z zachowaniami w obrębie stylu życia, takimi jak błędy w żywieniu i brak aktywności fizycznej, a więc czynnikami poddającymi się modyfikacji. Bardzo trudno jest jednak zmienić istniejące wzorce zachowań nawet wtedy, gdy osoba zdaje sobie sprawę z tego, że jej zdrowie jest zagrożone. Pracownicy służby zdrowia odgrywają decydującą rolę w motywowaniu swoich pacjentów do przyjęcia zdrowszego stylu życia, ale skuteczne strategie dla wprowadzenia zmiany wymagają więcej niż tylko proponowania porady.
 
Poradnictwo motywacyjne

Tradycyjnie, pracownicy służby zdrowia przyjęli ”dyrektywny” styl poradnictwa dla swoich pacjentów w zakresie zachowań związanych ze zdrowiem, udzielając informacji i przedstawiając instrukcje dotyczące zmian, które uznano za konieczne. 1  Choć to paternalistyczne podejście może być właściwe dla pewnych osób, to może ono w sposób nie zamierzony zwiększyć opór innych pacjentów.2

Długotrwałą zmianę zachowań uzyskuje się bardziej skutecznie wtedy gdy motywacja do tego pochodzi od samego pacjenta a nie została narzucona przez innych.1 Zachowania są wtedy umacniane wewnętrznymi nagrodami ,związanymi z potrzebami, zainteresowaniami i emocjami pacjenta. Techniki koncentrujące się na pacjencie , takie jak wywiady motywacyjne i wspólne ustalanie celów, dążą do promowania motywacji wewnętrznej i są kojarzone z lepszymi skutkami zdrowotnymi.3-5 Techniki takie sprzyjają niezależności pacjenta w decydowaniu o tym, jakie zmiany są niezbędne i jak można je osiągnąć.
 
Gotowy...

Zmiany zachowań są procesem stopniowym, dokonującym się etapami, które pacjent musi przebyć.6 Nie wszystkie osoby, zagrożone ryzykiem będą „gotowe” na zmiany i dlatego też interwencje dotyczące zachowań powinny być dostosowane do okoliczności. Zwiększanie świadomości problemu i przekazywanie użytecznych informacji w sposób nie konfrontacyjny może pomóc w zwiększeniu gotowości pacjenta na zmiany.5
 
...chętny...

Zachowania związane ze zdrowiem determinowane są zrozumieniem związanych z tym kwestii i postrzeganiem tego, jak są one istotne w osobistej sytuacji danej osoby. Aby nastąpiła zmiana musi ona uwierzyć, że jej zachowanie czyni ją narażoną na konkretny problem zdrowotny, że problem ten jest potencjalnie poważny i, że korzyści z podjęcia działania przeważają nad potencjalnymi kosztami.7 Takie czynniki, jak normy społeczne lub ideały i postawy przyjaciół i rodziny mogą również wpłynąć na gotowość zaangażowania się w zmianę zachowania.
 
... i być w stanie

Obawa przed niepowodzeniem może być ważną przeszkodą dla wprowadzenia zmiany. Pracownicy służby zdrowia odgrywają ważną rolę w zwiększaniu własnej skuteczności pacjenta lub przekonania o jego zdolności do realizacji konkretnego celu. Oznacza to nie tylko dodawanie otuchy i przekazywanie konstruktywnych opinii, ale także wyposażanie go w umiejętności i środki, potrzebne do osiągnięcia powodzenia.

‘Wytyczanie celów i planowanie działań” jest jednym z narzędzi, które mogą pomóc pacjentowi w poprawie diety i aktywności fizycznej, szczególnie wtedy gdy są one planowane we współpracy z pracownikiem służby zdrowia.4,8 Bardziej pożądane są plany działań o dużym prawdopodobieństwie powodzenia ponieważ nawet niewielki sukces może zwiększyć poczucie własnej wartości pacjenta i  motywację. Akronim SMART (Specific, Measurable, Achievable, Relevant and Time-framed) stosowany jest jako wskazówka dla wyznaczania odpowiednich celów i odnosi się do celów które są Konkretne, Mierzalne, Osiągalne, Istotne i Określone w Czasie.9
 
Wskazówki praktyczne
 
  • Ustal planowany cel, dotyczący zmiany zachowań, który przyniesie korzyść dla zdrowia pacjenta.
  • Omów związek pomiędzy stylem życia  a zdrowiem i postrzeganie przez pacjenta znaczenia tego związku w jego własnej sytuacji.
  • Oceń gotowość pacjenta do zmiany, zgodnie ze stopniem napotkanego oporu i  dostosuj do tego sposób prowadzenia konsultacji.
  • Unikaj bycia krytycznym lub konfrontacyjnym i nie upieraj się przy zmianie, gdy napotkasz duży opór.
  • Zbadaj i okaż zrozumienie dla motywacji, odczuć i przekonań pacjenta. Zachęć go do wyrażenia , własnymi słowami, wszystkich za i przeciw dla  zmiany zachowań.
  • Jeśli decyzja o zmianie wydaje się być bliska, pokieruj pacjentem, aby opracował własny plan działania.
  • Zachęć go, aby wyznaczył cele SMART (do trzech), odnoszące się do zachowań, które mogą być z łatwością włączone do obecnego stylu życia i, które dają duże prawdopodobieństwo powodzenia. Pomoc rodziny, przyjaciół lub innych pacjentów może pomóc w osiągnięciu tych celów.
  • Omów potencjalne przeszkody dla zmiany i to, jak pacjent planuje poradzić sobie z nimi.
  • Zapewnij dostęp do informacji i innych środków, które pomogą pacjentowi w tym procesie (zmiany). Mogą być pożyteczne zindywidualizowane materiały, wytworzone komputerowo.
  • Utrzymuj kontakt, dostarczaj opinii i pobudzaj do osobistego kontrolowania postępu.
  • Weź pod uwagę, że pewne odstępstwa zdarzają się często, co nie oznacza jednak niepowodzenia całego procesu zmian. Omów z pacjentem możliwości dotarcia do celów, które nie zostały osiągnięte.

Prawdopodobnie każdy terapeuta może odnieść korzyść z ogólnego, nie krytycznego i nie paternalistycznego tonu tych technik motywacyjnych. Należy jednak mieć świadomość, że ich kompetentne stosowanie wymaga czasu i determinacji, a zainteresowani nimi terapeuci powinni szukać profesjonalnej pomocy i szkolenia.
 
Piśmiennictwo
  1. Rollnick S et al. (2005). Consultations about changing behaviour. BMJ 331:961–963.
  2. Miller WR. (2005). Enhancing patient motivation for health behavior change. Journal of Cardiopulmonary Rehabilitation 25:207-209.
  3. Rubak S et al. (2005). Motivational interviewing: a systematic review and meta-analysis. British Journal of General Practice 55:305-312.
  4. Handley M et al. (2006). Using Action Plans to Help Primary Care Patients Adopt Healthy Behaviors: A Descriptive Study. Journal of the American Board of Family Medicine 19:224-231.
  5. Britt E et al. (2004). Motivational interviewing in health settings: a review. Patient Education and Counseling 53:147-155.
  6. Prochaska JO et al. (1992). In search of how people change: Applications to addictive behaviours. American Psychology 47: 1102-1114.
  7. Elder JP et al. (1999). Theories and Intervention Approaches to Health-Behavior Change in Primary Care. American Journal of Preventive Medicine 17:275-284.
  8. MacGregor K et al. (2006). Behavior-Change Action Plans in Primary Care: A Feasibility Study of Clinicians. Journal of the American Board of Family Medicine 19:215–223.
  9. Siegert RJ and Taylor WJ. (2004). Theoretical aspects of goal-setting and motivation in rehabilitation. Disability and Rehabilitation 26:1-8.
Powiązane audycje internetowe
Obesity, Eating behaviour, Healthy eating, Food Choice, Physical activity
Fats, Food-related diseases, Healthy eating, Food Choice, Omegas, Trans fatty acids
CZĘSTO ZADAWANE PYTANIA (FAQ) (Tylko w języku angielskim)
O EUFIC
Europejska Rada Informacji o Żywności (ang. The European Food Information Council -EUFIC) jest organizacją typu non-profit, która dostarcza potwierdzonych naukowo informacji dotyczących jakości i bezpieczeństwa żywności oraz powiązań między sposobem żywienia a stanem zdrowia w sposób zrozumiały dla konsumentów. Adresatem tych informacji są media, osoby zawodowo związane z ochroną zdrowia i żywieniem, edukatorzy oraz liderzy opinii.

Dodatkowe informacje
Ostatnia aktualizacja tej witryny miała miejsce 24/07/2014
Przeglądanie wszystkich wyników wyszukiwania