Gdyby kiwi, mały zielony owoc stosowany do podkreślenia smaku naszych sałatek, był obecnie po raz pierwszy importowany do Europy lub po raz pierwszy uprawiany na jej terenie, to powinien być najpierw oceniony zgodnie z rozporządzeniem Unii Europejskiej w sprawie nowej żywności.
Dzięki postępowi nauki i technologii, na rynku pojawiają się regularnie nowe produkty spożywcze. Chociaż bardzo się one od siebie różnią, to mają jedną wspólną cechę – muszą przejść procedurę oceny bezpieczeństwa zanim pojawią się na rynku. Unia Europejska na wiosnę 1997 r. wprowadziła nowe rozporządzenie w sprawie Nowej Żywności i Składników Nowej Żywności w celu umożliwienia oceny bezpieczeństwa nowych produktów spożywczych. W rozporządzeniu mówi się o pięciu kategoriach nowej żywności w zależności od zastosowanych technologii lub pochodzenia produktów spożywczych lub składników żywności nie wykorzystywanych uprzednio w UE w znaczącym stopniu w żywieniu ludzi. Ze względu na zróżnicowanie i zakres Nowej Żywności, każdy wniosek jest rozpatrywany w trybie „przypadek po przypadku” (por. Food Today wydanie 9 – jak bezpieczna jest spożywana przez nas żywność).
Rozporządzenie nakłada na przedsiębiorstwo pragnące umieścić na rynku po raz pierwszy produkt będący Nową Żywnością obowiązek złożenia wniosku w tej sprawie do służb kontroli żywności w odpowiednim państwie członkowskim. Każde państwo członkowskie UE posiada kompetentny urząd, który ocenia złożony wniosek. W Wielkiej Brytanii Komitetowi Doradczemu w Sprawie Nowej Żywności przewodniczy profesor Janet Bainbridge. Komitet składa się z 16 ekspertów reprezentujących różne dziedziny naukowe, w tym również etyka, który zajmuje się obawami konsumentów. Proces wydawania zgody na zastosowanie nowej żywności jest, jak mówi profesor Bainbridge, „bardzo rygorystyczny”.
Komitet może żądać przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących nowego produktu, jeżeli uważa to za konieczne, lub przesłać wniosek do Komitetu Toksykologii, Komitetu Aspektów Medycznych lub Doradczemu Komitetowi ds. Uwalniania do Środowiska.
Gdy produkt kwalifikowany do nowej żywności jest po raz pierwszy oceniany w którymś z państw UE, wniosek jest przesyłany do wszystkich innych państw członkowskich dla uzyskania ich poparcia. Jeśli inne państwa członkowskie nie zgadzają się z decyzją odnośnie złożonego wniosku, przypadek jest przekazywany Naukowemu Komitetowi ds. Żywności, najważniejszemu organowi Unii Europejskiej ds. bezpieczeństwa żywności, ustanowionemu przez Komisję Europejską. Ten niezależny panel ekspertów nadzoruje prace nad problemami naukowymi i technicznymi dotyczącymi zdrowia konsumenta i bezpieczeństwa żywności, a zwłaszcza problemami dotyczącymi aspektów toksykologicznych i higienicznych na długości całego łańcucha żywieniowego. Wprowadzenie na rynek produktów zakwalifikowanych do grupy Nowej Żywności podlega zatem ocenie naukowej wielu niezależnych organów zajmujących się bezpieczeństwem żywności, co gwarantuje ich jakość i bezpieczeństwo.
Streszczenia dyskusji komitetu ds. Nowej Żywności są dostępne na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Zdrowia i Ochrony Konsumenta:
http://europa.eu.int/comm/dg24
FOOD TODAY (Żywność Dzisiaj) 12/1998