W Food Today 15 przedstawiliśmy niektóre z potencjalnych korzyści zdrowotnych fitoptotektantów i roślinnych składników odżywczych obecnych w owocach, roślinach, zbożach i napojach. Większość z tych substancji jest w stanie chronić rośliny przed stresami i niekorzystnymi warunkami środowiska. Badania pokazują, że te korzyści  mogą dotyczyć również nas, jeśli włączymy te pokarmy do naszej diety.

Herbata jest prawdopodobnie jednym z najbardziej zadziwiających źródeł roślinnych substancji odżywczych. Oprócz wody, herbata jest najpowszechniej wypijanym napojem na świecie. Zielona herbata jest uzyskiwana ze świeżych liści herbaty, które są sparzane, walcowane i suszone w wysokich temperaturach. Herbata czarna jest otrzymywana z pierwszych uschniętych liści, które są  następnie walcowane i suszone.

Nasza codzienna zażyłość z filiżanką herbaty sprawia, że trudno sobie wyobrazić, że ukryte w każdym łyku substancje są zdolne wzmacniać nasz organizm i pomagać w walce z przewlekłymi chorobami,  jak choroby serca czy nowotwory.

Roślinne składniki odżywcze herbaty, które wywołały entuzjazm wśród naukowców nazywane są flawonoidami. Tysiące flawonoidów znajdujących się w roślinach rosnących na całym świecie ma działanie antyoksydacyjne. To znaczy, że mają zdolności do wyłapywania i unieczynniania potencjalnie szkodliwych wolnych rodników, które pozostając w organizmie mogą być przyczyną zachorowania na przewlekłe choroby, jak choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory, zaćma, stany zapalne, reumatyczne zapalenie stawów a nawet choroba Alzheimera. Badanie przeprowadzone w Holandii wskazuje, że osoby o wyraźnie wyższym spożyciu flawonoidów są mniej narażone na wystąpienie chorób serca niż pozostali.  

Jedna filiżanka herbaty zawiera około 200 mg flawonoidów, z czego większość uwalniana jest do napoju w czasie pierwszej minuty zaparzania. Jednakże zbyt krótkie zaparzanie prowadzi do mniejszego wydzielania flawonoidów. Picie trzech filiżanek herbaty dziennie przez dwa tygodnie powoduje wzrost koncentracji flawonoidów  we krwi o 25% i na szczęście ich działanie antyoksydacyjne nie jest obniżane przez dolanie mleka (2).

Chińscy zielarze już wiele wieków temu zauważyli lecznicze właściwości herbaty, zalecali ją do picia przy różnego rodzaju dolegliwościach, dla ułatwienia trawienia,  przynoszenia ulgi przy zatrzymaniu moczu. Dziś, korzyści zdrowotne herbaty zostały potwierdzone przez współczesnych naukowców.

Co znajduje się w filiżance herbaty?

Substancja	Wyjątkowe właściwości
Katechiny:	Ponad połowa wszystkich katechin zawiera epigallocatechin gallate, która jest również znana jako EGCG. Jest ona 20 razy silniejszym antyoksydantem niż witamina C.
Tearubiginy	Kompleks flawonoidów, które powstają w herbacie podczas fermentacji liści i ich ciemnienia.
Teaflawiny	Również wytwarzane są w trakcie fermentacji liści.
Kofeina	Substancja umiarkowanie pobudzająca, obecna w herbacie, 200 ml filiżanka zawiera średnio 40 mg kofeiny, w porównaniu do 64 mg w filiżance kawy instant i 150 mg kawy parzonej.
Tanina	Rodzaj flawonoidu, który oprócz właściwości antyoksydacyjnych wpływa na smak i cierpkość herbaty.

Pismiennictwo

• Hertog, M.G.L, Kromhout, D., Aravanis, C. et al. (1995) Flavonoid intake and long-term risk of coronary heart disease and cancer in Seven Countries Study. Arch Intern Med 155: 381 - 386
• Van het Hof, H.H., Kivits, G.A.A., Westrate, J.A. and Tijburg, L.B.M. (1988) Bioavailability of catechins from tea: the effect of milk. Eur J Clin Nutr 52:356 - 359

FOOD TODAY (Żywność Dzisiaj) 09/1999