Jak możemy skłonić ludzi, aby zwiększyli swą aktywność fizyczną? Brak aktywności fizycznej, wraz z nadmiernym spożyciem, jest ważnym czynnikiem narastania częstości nadwagi i otyłości. Dr John Kearney, dyrektor naukowy Europejskiego Instytutu Badań nad Żywnością, w niedawno opublikowanym raporcie stwierdza (1):

Z punktu widzenia zdrowia publicznego potencjalne korzyści wynikające ze zwiększenia aktywności fizycznej w społeczeństwie (zwłaszcza u osób, które prowadza siedzący tryb życia) są ogromne i między innymi dotyczą zahamowania narastania epidemii otyłości. Podobnie jak w przypadku innych czynników dotyczących trybu życia – palenia tytoniu i sposobu żywienia – dokonanie trwałych zmian wymaga zdobycia wiedzy dotyczącej nastawienia ludzi do danego problemu. W niedawno przeprowadzonym pan-europejskim sondażu 15 339 konsumentów (po około 1 tys. z każdego państwa członkowskiego) Europejski Instytut Badań nad Żywnością (IEFS) oceniał ich nastawienie do aktywności fizycznej, wagi ciała i zdrowia oraz zbierał dane (pochodzące z samooceny ankietowanych osób) dotyczące poziomu stosowanej aktywności fizycznej, ich wagi ciała i wzrostu.

Zmniejszenie wagi ciała można osiągnąć najbardziej skutecznie poprzez dokonanie jednoczesnych zmian dotyczących nawyków żywieniowych i zwiększenie aktywności fizycznej. Aktywność fizyczna jest uważana za metodę bardziej skuteczną w zapobieganiu wystąpienia nadwagi i otyłości niż w ich leczeniu. Tym niemniej wyniki niniejszego sondażu wskazują, że konsumenci uważają sposób żywienia za dużo bardziej ważny czynnik w zapobieganiu wystąpienia nadmiaru kilogramów niż aktywność fizyczna. Podobnie, pytani o najważniejsze czynniki decydujące o stanie zdrowia, konsumenci dużo wyżej oceniali sposób żywienia niż aktywność fizyczną.     

Konsumenci uważają również, że stres i palenie tytoniu mają ważniejszy wpływ na zdrowie niż aktywność fizyczna. Co więcej, ¼ wszystkich badanych osób sądzi, że jeśli nawet aktywność fizyczna skutkuje utratą wagi ciała, to nie przynosi istotnych korzyści zdrowotnych. Te wyniki wskazują na potrzebę zwiększenia świadomości konsumentów w sprawach dotyczących korzyści zdrowotnych wynikających z aktywnego trybu życia i kontroli wagi ciała. 

Wyniki ostatniego badania zatytułowanego „Nastawienie Konsumentów do Aktywności Fizycznej”, pozostają w pewnej sprzeczności z wynikami poprzedniego sondażu dotyczącego nastawienia konsumentów do żywności, żywienia i zdrowia. Poprzedni sondaż wykazał, że konsumenci w krajach UE są świadomi, co oznacza prozdrowotny sposób żywienia (respondenci podawali własne definicje zdrowego sposobu żywienia) i uważają, że w istotny sposób wpływa on na ich wybory żywieniowe. Pomimo tego, 69% badanych nie odczuwało potrzeby dokonania żadnych zmian w swoim sposobie żywienia, uważając, że jest on już wystarczająco zdrowy. 

Niektóre wyniki badania IEFS dotyczącego aktywności fizycznej ukazują duże różnice geograficzne dotyczące nastawienia do aktywności fizycznej i aktualnego poziomu aktywności. Finowie uważają, że aktywność fizyczna jest najważniejszym czynnikiem wpływającym na stan zdrowia, podczas gdy Grecy stawiają ją na siódmym miejscu. Pozytywne nastawienie do aktywności fizycznej przejawiało się również w tym, że 92% Finów uczestniczyło w jakichś formach aktywności fizycznej, natomiast czyniło to tylko 60% Greków. Wysoki poziom świadomości korzyści zdrowotnych wynikających z aktywności fizycznej oraz wysoki stopień udziału w ćwiczeniach dobrze odzwierciedla korzystne wyniki programów prozdowotnych prowadzonych w Finlandii, mających na celu zwiększenie aktywności fizycznej.

Pomimo dużego zróżnicowania dotyczącego świadomości istnienia korzyści zdrowotnych wynikających z aktywności fizycznej i stosowania aktywności w codziennym życiu pomiędzy Finlandią i Grecją, podobny odsetek konsumentów w obu państwach uważa, że ich poziom aktywności fizycznej jest wystarczający. W porównaniu do Finów, Grecy wydają się być nadmiernie optymistyczni. Nadmierny optymizm i samozadowolenie dotyczące stosowanego sposobu żywienia i aktywności fizycznej stanowią jedno z najważniejszych wyzwań dla tych osób, które próbują zahamować narastający problem otyłości. Tym niemniej wyniki sondażu otrzymane w Finlandii wskazują, że takie wyzwanie może być skutecznie podjęte i że wysiłki dotyczące poprawy sposobu żywienia i zwiększenia aktywności fizycznej mogą być skuteczne. Jest to zachętą dla osób zaangażowanych w podobne działania w innych państwach Europy.

Wyniki tego sondażu, przeszkody, korzyści oraz stan gotowości konsumentów do zwiększenia swojej aktywności fizycznej, pomogą w opracowaniu strategii skutecznych działań nacelowanych na specyficzne grupy społeczne i biorących pod uwagę czynniki społeczno-demograficzne i geograficzne.

Udział w aktywności fizycznej/ćwiczeniach fizycznych oraz nastawienia do aktywności fizycznej w niektórych państwach europejskich
	Odczuwanie aktywności fizycznej jako ważnego sposobu wpływania na zdrowie	Uczestnictwo w jakichś formach aktywności fizycznej w czasie jednego z typowych ostatnich tygodni	Wyrażenie poglądu, że nie trzeba stosować żadnej dodatkowej formy aktywności fizycznej
Finlandia	44%	92%	35%
Francja	13%	65%	44%
Niemcy	20%	70%	57%
Grecja	9%	60%	38%
Włochy	9%	62%	30%
Portugalia	11%	40%	55%
Hiszpania	15%	63%	49%
Wielka Brytania	25%	77%	47%

FOOD TODAY (Żywność Dzisiaj) 05/1999