Wyniki badań pokazują, że około 20% osób dorosłych uskarża się na alergie pokarmowe. Jednak po przeprowadzeniu pełnej diagnostyki okazuje się, że jedynie 1-2% dorosłej populacji rzeczywiście cierpi z powodu alergii. Dzieci znacznie częściej mają problemy alergiczne z powodu niedojrzałości  systemu odpornościowego.

Co to jest alergia pokarmowa?

Alergia pokarmowa jest to niepożądana reakcja układu immunologicznego na pożywienie lub składnik pożywienia. Innym rodzajem niepożądanej odpowiedzi jest reakcja układu metabolicznego. Jest ona znana jako nietolerancja i może objawiać się w postaci zatrucia pokarmowego, spowodowanego niedoborem enzymów, które zapewniają prawidłowe trawienie niektórych składników żywności, takich jak laktoza (cukier mleczny).

Reakcja alergiczna składa się z trzech części: kontakt z alergenem pokarmowym (reakcja na substancje drażniącą, zazwyczaj białko),  podwyższenie poziomu immunoglobulin E (IgE- przeciwciała układu odpornościowego reagujące na alergeny), komórki tuczne (komórki tkankowe) i bazofile (komórki krwi), które podczas kontaktu z przeciwciałami IgE uwalniają histaminę lub inne związki wywołujące objawy alergiczne.

Kiedy system odpornościowy rozpozna alergen pokarmowy wytwarza przeciwciała, aby uniemożliwić tę obcą inwazję.  W tym samym czasie występują fizyczne objawy takie jak obrzęk ust, mrowienie w żołądku, wymioty i biegunka, pokrzywka, wysypka lub egzema, cieknący katar i problemy z oddychaniem.  Poważniejsze ale dość rzadkie reakcje to wstrząs anafilaktyczny, który stanowi zagrożenie dla życia i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

Reakcja alergiczna na żywność występuje  rzadko ale może być wywołana każdym produktem żywnościowym. ILSI (International Life Sciences Institute) na podstawie projektu CODEX-u uporządkowało listę uznanych alergenów pokarmowych: krytyczne : orzeszki ziemne; alergeny główne : zboża zawierające gluten (owies, pszenica, jęczmień, żyto), skorupiaki (oprócz małży), jaja, ryby, soja, białka mleka, orzechy ( migdały, laskowe, pistacje, brazylijskie, nerkowce, orzechy macadamia) i ziarno sezamu; mniej istotne alergeny: gryka, seler, owoce pestkowe morele, brzoskwinie, wiśnie i śliwki).

Co robić jeśli podejrzewamy alergię pokarmową

Jeśli podejrzewamy alergię pokarmową, najlepiej unikać jedzenia tego produktu, do czasu konsultacji z lekarzem, który ustali przyczynę , ponieważ różne schorzenia mogą wywoływać podobne objawy.  Jednak jeśli objawy są związane z alergią pokarmową niezbędna jest konsultacja u alergologa. Jedyną metodą postawienia wiarygodnej diagnozy alergii pokarmowej jest wykonanie testu skórnego (podanie podejrzanych pokarmów pod skórę) i wykonanie podwójnie ślepej próby prowokacji doustnej ( zjedzenie produktu lub placebo w formie kapsułki, podczas, gdy pacjent i lekarz nie znają zawartości kapsułki).

Życie z alergią pokarmową

Obecnie nie istnieją możliwości całkowitego wyleczenia alergii pokarmowej. Jedynym skutecznym postępowaniem jest  tzw. dieta eliminacyjna - usunięcie niektórych pokarmów z jadłospisu. Należy jednak zachować ostrożność przy eliminowaniu, zwłaszcza podstawowych składników pokarmowych, aby nie dopuścić do powstania niedoborów, szczególnie u dzieci. 

FOOD TODAY (Żywność Dzisiaj) 03/1999