Instytut Europejskich Badań nad Żywnością (Institute of European Food Studies – IEFS) podjął badania dotyczące czynników, które decydują o dokonywanych wyborach żywieniowych. W tym celu przeprowadzono badanie ankietowe u około 14 500 konsumentów dotyczące ich postaw, przekonań i zachowań dotyczących żywności i zdrowia. W tym artykule, pierwszym z serii omawiających wyniki badania IEFS, omówiono, co ludzie sądzą o głównych czynnikach wpływających na ich wybory żywieniowe oraz ich nastawienie do „zdrowego żywienia”.
Dobra jakość
We wszystkich badanych państwach najważniejszym czynnikiem wyboru produktów spożywczych była ich wysoka jakość. Na drugim miejscu w niektórych państwach znalazła się cena żywności, podczas gdy w innych państwach wybierano smak. Na przykład w Grecji, Luksemburgu i Irlandii smak był ważniejszy niż cena, a odwrotną sytuację stwierdzono w Finlandii, Niemczech i Hiszpanii.
Około 1/3 badanych osób wytypowała chęć zdrowszego jedzenia na jednym z trzech najważniejszych miejsc w hierarchii czynników decydujących o ich zwyczajach żywieniowych. Aspekty zdrowotne najczęściej były doceniane w Austrii i Danii, gdzie zwracała na nie uwagę połowa respondentów, najmniej istotna we Francji i Włoszech, gdzie doceniało ją tylko ¼ respondentów. Na kolejnych miejscach znalazły się takie czynniki jak uwarunkowania rodzinne lub spodziewane preferencje żywieniowe partnera lub dzieci. Podobnie jak poprzednio, wyniki w poszczególnych państwach były zróżnicowane i te czynniki znalazły się nawet na trzecim miejscu (po jakości i smaku) w Grecji, Irlandii i Włoszech. Za czynniki mniej istotne uznano chęć odchudzenia się, opakowanie żywności, wegetarianizm, podłoże etniczne oraz dostępność żywności.
Odbiór porad żywieniowych
W czasie badania zadano szereg pytań, które miały ocenić wpływ istniejących zaleceń żywieniowych na zachowania żywieniowe. Odpowiedzi na te pytania dały podstawę do wyciągnięcia następujących wniosków:
- Niemal połowa respondentów była zadowolona ze stosowania ich dotychczasowego sposobu żywienia i nie była zainteresowana dokonywaniem jakichkolwiek zmian
- Niemal 1/3 badanych dokonała zmian dotyczących sposobu żywienia, które uważała za zmiany prozdrowotne i utrzymała te zmiany.
- Jedna dziesiąta planuje lub właśnie zamierza dokonać zmian ich sposobu żywienia
- Nieliczni dokonali zmian sposobu żywienia ale nie utrzymali tych zmian.
Zdecydowana większość badanych (71%) uważała, że nie muszą oni dokonywać jakichkolwiek zmian, ponieważ są zdrowi. Zatem prozdrowotne zmiany sposobu żywienia w rozumieniu konsumentów nie zawsze pozostają zgodne z aktualnymi zaleceniami żywieniowymi.
Dyrektor IEFS, prof. Michael Gibney komentuje to w ten sposób: “badanie ujawniło szeroką zmienność poglądów i nastawień pomiędzy poszczególnymi państwami. To powoduje, że opracowanie i wdrożenie programów edukacyjnych dla całej Europy jest bardzo trudne. Prawdopodobnie należy opracowywać programy lokalne nakierowane na specyficzne subpopulacje.
FOOD TODAY (Żywność Dzisiaj) 06/1998