Στην καθημερινή μας ζωή εκτιθέμεθα σε χιλιάδες χημικές ουσίες. Μερικές από αυτές είναι ευεργετικές για την υγεία (παραδείγματος χάριν, τα κύρια συστατικά των τροφίμων), αλλά μερικές άλλες ουσίες (που μπορεί να υπάρχουν στα τρόφιμα ή στο περιβάλλον) μπορούν να προκαλέσουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία. Η πιθανότητα των δυσμενών επιπτώσεων στην υγεία συσχετίζεται με το μέγεθος, τη συχνότητα και τη διάρκεια της έκθεσης σε αυτές τις χημικές ουσίες.

Στις βιομηχανίες τροφίμων και ποτών, ο ακριβής διαχωρισμός των σωματιδίων είναι όλο και σημαντικότερος στην παραγωγή της μπύρας, του χυμού μήλων και πολυάριθμων γαλακτοκομικών προϊόντων. Η διήθηση με χρήση μεμβρανών είναι ένα καλό παράδειγμα μιας απλής και αποδοτικής τεχνολογίας που χρησιμοποιείται για να βελτιώσει την ποιότητα τροφίμων με άριστες μελλοντικές προοπτικές.

Υπάρχει πλέον ένας νέος τομέας επιστημονικής γνώσης: η γενετική, ένα νέο πεδίο της επιστήμης που αναλύει και συγκρίνει το πλήρες γονιδίωμα  (το γενετικό υλικό ενός οργανισμού) των οργανισμών ή ένα μεγάλο αριθμό γονιδίων ταυτοχρόνως. Όταν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης  σχολίασαν την επιτυχία του προγράμματος του ανθρώπινου γονιδιώματος, όλοι ανέμεναν η γενετική να βελτιώσει πολύ την ιατρική. Τώρα, η γενετική έχει ρόλο και στην παραγωγή και την επεξεργασία τροφίμων. Οι μικροοργανισμοί παίζουν σημαντικό ρόλο στα τρόφιμά μας. Η μικροβιακή γενετική μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε τι κάνουν οι μικροοργανισμοί και πώς το κάνουν, με τρόπους που παλαιότερα δεν ήταν εφικτοί, βοηθώντας μας να κατανοήσουμε καλύτερα πώς μπορούμε να τους χειριστούμε προς όφελός μας. Τα μελλοντικά τρόφιμα θα ωφεληθούν από αποδοτικότερες, λιγότερο δαπανηρές μεθόδους επεξεργασίας, καλύτερη ποιότητα, ενισχυμένη φρεσκάδα και μεγαλύτερη διάρκεια  ζωής  του προϊόντος στο ράφι.

Παρά την έγκριση από διεθνείς εμπειρογνώμονες, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), η ακτινοβολία στα τρόφιμα έχει αργήσει να κερδίσει την αποδοχή στην Ευρώπη. Το πρόβλημα φαίνεται να έγκειται στην ελλιπή ενημέρωση του κοινού αναφορικά με το τι ακριβώς περιλαμβάνει η τεχνολογία αυτή και ποια οφέλη μπορεί να προσφέρει στη βελτίωση της ασφάλειας των διαθέσιμων τροφίμων.

Η συσκευασία τροφίμων είναι κάτι που σκεφτόμαστε σπάνια, εκτός εάν η συσκευασία είναι σχισμένη ή χαλασμένη με οποιονδήποτε τρόπο. Ωστόσο, η συσκευασία είναι ένα σημαντικό στοιχείο των τροφίμων που αγοράζουμε. Όχι μόνο προστατεύει τα τρόφιμα από εξωτερικές επιμολύνσεις, αλλά εξυπηρετεί και ένα μεγάλο αριθμό άλλων λειτουργιών.

Το αλάτισμα και η ξήρανση είναι δύο από τις παλαιότερες μεθόδους επεξεργασίας των τροφίμων για τη διατήρηση της φρεσκάδας και τη βελτίωση της γεύσης τους. Κατά τη διάρκεια των ετών, οι βελτιωμένες τεχνικές για την επεξεργασία των τροφίμων έχουν οδηγήσει στην αύξηση των τροφίμων που έχουμε στη διάθεσή μας με την παράταση της διάρκειας συντήρησής τους, με σταμάτημα της αλλοίωσής τους και με την αύξηση της ποικιλίας των τροφίμων που είναι διαθέσιμα. Αυτό είναι το πρώτο σε μία σειρά άρθρων στα οποία το Food Today θα εξετάσει διάφορες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται σήμερα και τα οφέλη που προσφέρουν στη βελτίωση των τροφίμων που μας παρέχονται.

Τα τρόφιμα που παρασκευάζονται με διαδικασίες ζύμωσης υπάρχουν εδώ και χιλιάδες χρόνια. Στο παρόν άρθρο θα εστιάσουμε σε μερικούς, λιγότερο γνωστούς, μικροοργανισμούς, οι οποίοι επίσης χρησιμοποιούνται για την παρασκευή κοινών τροφίμων και προσθέτων.

Δεν τρώμε απλώς για να τροφοδοτήσουμε με καύσιμα τον οργανισμό μας. Τα τρόφιμα είναι από καιρό ένα σημαντικό μέρος της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής μας. Σήμερα, υπάρχει επίσης  μια τάση να βλέπουμε τα τρόφιμα ως εργαλείο για να διατηρήσουμε και να βελτιώσουμε την υγεία μας. Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι δείχνουν την προτίμησή τους σε τρόφιμα «που βελτιώνουν την υγεία», τα «λειτουργικά τρόφιμα»,  που περιέχουν ειδικά συστατικά, καταλαμβάνουν  όλο και περισσότερο χώρο στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Όλοι γνωρίζουμε  ότι τα μικρόβια συμμετέχουν στην αλλοίωση των τροφίμων και στην τροφική δηλητηρίαση. Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι ότι, εκτός από αυτά τα επιβλαβή βακτήρια (παθογόνα), υπάρχουν και ευεργετικοί μικροοργανισμοί, ουσιώδεις για την ύπαρξή μας, οι όποιοι προσθέτουν γεύση και ποικιλία στη δίαιτά μας.

Οι «ηλεκτρονικές μύτες», περίπλοκοι αισθητήρες που δημιουργούν ψηφιακά αποτυπώματα των μυρωδιών, χρησιμοποιούνται από έναν αυξανόμενο αριθμό βιομηχανιών για τον ποιοτικό έλεγχο και την ανάπτυξη προϊόντων. Οι εταιρείες παρασκευής τροφίμων ίσως είναι πλέον έτοιμες να ακολουθήσουν το παράδειγμα.

Ποια κουζίνα δεν έχει ένα φούρνο μικροκυμάτων στις μέρες μας; Ποια κουζίνα δεν ζεσταίνει το φλιτζάνι με το γάλα, μαγειρεύει ένα νόστιμο πρόχειρο φαγητό ή ξεπαγώνει το κοτόπουλο που προορίζεται για το μεσημεριανό γεύμα της Κυριακής;  Μια σχετικά πρόσφατη ανάπτυξη, ο φούρνος μικροκυμάτων, είναι διαδεδομένος στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.

«Από το Αγρόκτημα στο Πιρούνι»∙ ο ενημερωτικός οδηγός του EUFIC για την ασφάλεια και την υγιεινή των τροφίμων εξετάζει τα διαφορετικά στάδια του σύνθετου συστήματος από τον αγρότη μέχρι τον καταναλωτή. Στο παρόν τεύχος εξετάζουμε τον ρόλο της επεξεργασίας τροφίμων στην παροχή ασφαλών και απολαυστικών τροφίμων στους καταναλωτές.