Quo vadis food risk communication? (English only)

The field of risk communication is going through a period of change. The area, having evolved from studies of public perceptions associated with nuclear power plants, noxious chemical facilities and crisis management issues, has now become closely intertwined with food. Food issues, be they associated with genetically modified organisms, acrylamide and whether fried foods are indeed safe to eat, or food safety issues in general, are key topics of discussion at international risk communication meetings at the present time and are gaining prominence in media and policy debates.

Wstęp do komunikacji ryzyka żywności

Wiele rządów oraz przemysł spożywczy jest coraz bardziej zainteresowanych skutecznym komunikowaniem ryzyka. Chociaż komunikacja ryzyka związanego z bezpieczeństwem żywności znajduje się dopiero na początku swego rozwoju, to wiele można skorzystać z istniejących już doświadczeń. Europejska Rada Informacji o żywności (EUFIC) wspomaga komunikację pomiędzy instytucjami rządowymi, przemysłem spożywczym i konsumentami. EUFIC rozpoczęła analizę komunikacji ryzyka podczas „afery” związanej z akrylamidem i wyłoniła w tym kontekście kilka ważnych uwag mogących mieć znaczenie w przyszłości. W niniejszym artykule przekazano wstępne wiadomości z tego zakresu, stosując przykład akrylamidu jako „studium przypadku”. Podane zasady zostały oparte o analizę tej konkretnej sytuacji, ale wiele z nich może być traktowanych jako ogólne zasady przydatne w komunikacji ryzyka.

Europejski Projekt SAFE FOODS – współczesne podejście do analizy ryzyka związanego z bezpieczeństwem żywności

Klasyczny model analizy ryzyka związanego z bezpieczeństwem żywności, opracowany w latach 90-tych, dzieli proces analizy ryzyka na trzy etapy: ocena ryzyka, zarządzanie ryzykiem i komunikacja ryzyka. Ale niektórzy eksperci uważają, że ten model, a co za tym idzie – praktyczne jego wykorzystanie, nie odpowiada dobrze na obawy konsumentów związane z bezpieczeństwem żywności.

Bezpieczeństwo żywności percepcja zagrożenia wśród konsumentów europejskich

Dla opracowania najbardziej skutecznej strategii komunikacji dotyczącej problemów ryzyka dla zdrowia związanego z niebezpieczną żywnością niezbędne jest dobre poznanie percepcji tych problemów przez konsumentów. Ostatnio opublikowany raport Eurobarometru na temat „problemów związanych z ryzykiem” dostarcza wielu wartościowych informacji dotyczących odczuwania przez konsumentów europejskich ryzyka związanego z żywnością a zwłaszcza, jak konsumenci reagują na informacje o takim ryzyku. Przeprowadzenie badania zostało zlecone wspólnie przez Europejskie Biuro ds. Bezpieczeństwa Żywności (ang. European Food Safety Authority – EFSA) oraz Dyrektoriat Generalny Ochrony Zdrowia i Konsumentów Komisji Europejskiej (DG SANCO). Badania polegające na zebraniu wywiadów przeprowadzono we wszystkich 25 Krajach Członkowskich pomiędzy 2 września a 6 października 2005 roku.

Problemy z oceną badań naukowych

Francis Bacon, angielski filozof żyjący w na początku XVII wieku, w swoich pismach kwestionował wartość ówczesnej wiedzy naukowej. Zadawał pytanie, czy możemy w pełni polegać na naszej wiedzy. Starożytni filozofowie na podstawie istniejącej wiedzy budowali podstawy logicznej dedukcji. Dla Bacona nie było to wystarczające. Doszedł on do wniosku, że hipotezę naukową należy potwierdzać za pomocą obserwacji i eksperymentu w warunkach kontrolowanych. To stwierdzenie pozostaje aktualne po dzień dzisiejszy. Teorie naukowe, zanim zostaną zaakceptowane, muszą być wielokrotnie potwierdzone przez wielu niezależnych badaczy.

Co to jest analiza ryzyka?

Kryzys związany z pojawieniem się na rynku europejskim kilku niebezpiecznych produktów spożywczych przyczynił się do wywołania intensywnej dyskusji dotyczącej bezpieczeństwa żywności, która jest nam dostarczana. Wpłynął też na powołanie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (European Food Safety Authority – EFSA).  EFSA będzie odpowiedzialna za opartą o podstawy naukowe analizę ryzyka, natomiast decyzje dotyczące zarządzaniem ryzykiem pozostaną w gestii organów Unii Europejskiej  sprawujących nadzór nad żywnością. Ryzyko jest oceniane i zarządzane w ramach procesu nazywanego analizą ryzyka. Ten artykuł wyjaśnia, co to jest analiza ryzyka.

Nowości dotyczące żywienia - jak je odczytywać?

Trudno znaleźć dzień, w którym nie pojawiałyby się w mediach nowe wiadomości o żywności i żywieniu. Cudowne diety są dobrym tematem na pierwsze strony gazet. Zresztą trudno, żeby było inaczej - to co jemy i pijemy dotyczy każdego z nas. O ile czasem jest trudno przebić się przez fachowy żargon i właściwie rozpoznać jakich zmian w żywieniu powinniśmy dokonać aby poprawić własne samopoczucie i zdrowie, to istnieją sposoby pozwalające rozpoznać, czy dana informacja ma podstawy naukowe i czy jest dla nas przydatna.

Ocena względnego ryzyka

W życiu wykonujemy szereg czynności, które mogą wpływać na nasze zdrowie i samopoczucie. Codziennie spotykamy się z ryzykiem, na przykład przy przechodzeniu przez ulicę, spożywaniu posiłku czy podczas jazdy samochodem. Ryzyko to nie powinno jednak wpływać na wykonywane przez nas codzienne czynności. Niektórzy akceptują ryzyko związane z uprawieniem niebezpiecznych dyscyplin sportowych, ale dla większości byłoby trudno zdecydować, jakich mało znanych niebezpieczeństw należy unikać  a jakie można zaakceptować.