Avrupa’daki aşırı kilo sorunu ne kadar büyük? WHO bu sorunun cevabını biliyor!

30 December 2011

Avrupa'daki obez insan sayısının, geleneksel olarak görülme sıklığının düşük olduğu ülkeler de dahil, 1980'lerden bu yana üç kat arttığı tahmin edilmektedir. Bununla birlikte, daha önce hiç olmadığı kadar uzun yaşıyoruz. Yaşla birlikte aşırı kilo riski artmaktadır. O zaman Avrupalılar gerçekten şişmanlıyor mu? Yoksa sadece yaşlanıyor muyuz? Gerçekte aşırı kilo sorunu ne kadar büyük? Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bunun cevabını buldu.

Karşılaştırılabilir, yaşa göre ayarlanmış veri elde edilmesi

Obezitenin görülme sıklığına ilişkin çalışmaların karşılaştırılması, metodoloji ve nüfustaki farklılıkların yanı sıra diğer potansiyel kafa karıştırıcı faktörler nedeniyle zordur. Aşırı kilo ve obezite sorununun boyutları ile gelişimine dair daha doğru bir resim için dikkate alınması gereken bu tip faktörlerden biri, nüfusun gittikçe yaşlanıyor olmasıdır. Avrupalılar daha uzun yaşasa da doğum oranları düşük. Aşırı kilo ve obezite en sık olarak daha ileri yaştaki yetişkinlerde görülmektedir. Dolayısıyla daha fazla yaşlı yetişkin, nüfusta daha fazla aşırı kilolu ve obez insan anlamına gelmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Uluslararası Obezite Görev Gücü (IOTF) ve Eurostat (AB istatistik ofisi) gibi bazı kuruluşlarda Avrupa ülkelerindeki aşırı kilo ve obezite hakkında veri tabanları bulunmaktadır. Ancak büyük ölçüde sınırlı karşılaştırılabilirlik nedeniyle, daha önce bu verilerin toplamından herhangi bir yargıya varılamamıştı. Kısa bir süre önce WHO Avrupa, bu ve diğer kurumlar ile bilimsel yayınlarda bulunan mevcut verileri yaşa göre derleyip standartlaştırdı. Bu çalışma, WHO Avrupa Bölgesindeki 53 ülkede yaşları 25 ve 64 arasında değişen yetişkinlerde 1981-2005 yılları arasındaki obezite eğilimlerinin bir haritasını oluşturdu.1 Hatalı yargılardan kaçınmak için, kişilerin kendi bildirdiği veya ölçtüğü veriler ayrı olarak analiz edildi.

Ortak modeller

Ölçümlere dayalı verilerin analizi, WHO Avrupa Bölgesinde bazı modeller ortaya çıkarmaktadır. Tüm ülkelerde, hem erkek hem de kadınlar için, fazla kilo (Beden Kitle Endeksi (BKİ) ≥25) ve obezite (BKİ ≥30) görülme sıklığı genç yaş grubundan çok (25-49 yaş) daha yaşlı kişiler arasında (50-64) daha fazladır. Avrupa genelinde aşırı kilo kadınlardan çok erkeklerde görülürken, obezite kadınlar arasında daha yaygındır. Bazı araştırmalarda obezitenin erkekler arasında daha sık görüldüğü İrlanda ve Birleşik Krallık, bu durumun istisnasıdır.

Avrupa çapında görülme sıklığı ve zaman trendleri

Erkekler arasında en yüksek aşırı kilolu oranı 2000'lerin başında erkeklerin %70'inden fazlasının aşırı kilolu olduğu Birleşik Krallık'tan bildirildi. En yüksek obezite oranları da 4 erkekten 1'inin etkilendiği Birleşik Krallık'tadır. Benzer obezite oranları Avrupa'daki en yüksek oranları gösteren İrlandalı kadınlarda görüldü. Neredeyse %60'ının BKİ ≥25 olan Britanyalı kadınlar en yüksek aşırı kilo oranına sahiptir. Doğu Avrupa ülkelerindeki nüfuslar, Balkan ve eski Sovyet cumhuriyetlerindeki halk, %40'lık aşırı kilo ve 'un altında obezite oranıyla genel olarak Batı Avrupalılara göre daha zayıftır.

Zaman içindeki gelişim, tüm ülkelerde hem erkeklerde hem de kadınlarda aşırı kilo ve obezitede artış göstermektedir. İlginç şekilde, İrlandalı erkekler arasında obezitenin yükselişi aşırı kiloya göre daha fazlayken, diğer ülkelerde her ikisindeki eğilim aynıdır. İrlandalı kadınlarda genel obezite eğilimi artarken, negatif bir eğilimin bildirildiği tek grup olan daha yaşlı (50-64) kadınlar arasında bu oran azalmaktadır.

Ölçüme dayalı veriden çok insanların kendi bildirdikleri veriler mevcuttu. Kişilerin kendi bildirdikleri veriler birçok ülkedeki obezite oranlarının 2001-2005 yılları arasında -14,9 arasında değiştiğini ve bunu -19,9'luk oranın takip ettiğini gösterdi. Obezite oranı %20'den fazla olan ülke sayısı, 'dan az obezite görülen ülke sayısından daha fazlaydı. Erkeklerde aşırı kiloyla ilgili olarak kişilerin kendi bildirdikleri veriler İsviçre ve Letonya'da %50 civarındayken Slovakya ve Malta'da neredeyse %70'ti. En düşük obezite görülme sıklığı İsviçre ve İtalya'dan bildirilirken en yüksek oran 4 erkekten 1'inin obez olduğu Yunanistan ve Malta'daydı. En düşük aşırı kilolu kadın oranı İsviçre ve İtalya'dayken, bu oran Yunanistan ve Birleşik Krallık'ta en yüksekti. Kadınlar arasında obezite görülme sıklığı en düşük İsviçre ve İsveç'teyken en yüksek Yunanistan, Malta ve Letonya'daydı.

Küresel düzeyde, yetişkinlerde obezite görülme sıklığı erkeklerde %7,7 kadınlarda ise %9,8'dir. Özellikle, WHO Batı Pasifik Bölgesi, Batı Hint Adaları, Amerika Birleşik Devletleri ve Avustralya'daki çeşitli nüfuslar etkilenmektedir.2

Sonuç

Yaşa göre standartlaştırılmış aşırı kilo ve obezite görülme sıklığı zaman içinde Avrupa ülkelerinin çoğunda yükselmiştir. Bu, aşırı kilolu Avrupalı sayısındaki artışın aşırı kiloya daha yatkın olan daha çok sayıdaki yaşlılardan değil, nüfus genelindeki aşırı kilolu kişi sayısındaki artıştan kaynaklandığı anlamına gelmektedir.

Kaynak

WHO Europe, Obesity section – http://www.euro.who.int/en/what-we-do/health-topics/diseases-and-conditions/obesity

Referanslar

  1. Doak CM, et al. (2012). Age standardization in mapping adult overweight and obesity trends in the WHO European Region. Obes Rev 13(2):174–191. doi: 10.1111/j.1467-789X.2011.00943.x. Epub 2011 Nov 7.

  2. WHO Global Infobase.

Any thoughts: