Düzenli kahvaltı- Çocukluk çağı ve sonrası için sağlıklı bir alışkanlık

03 May 2010

Kahvaltı güne düzgün bir başlangıç yapmak için gerekli olan enerji ve besinleri sağlar. Düzenli olarak kahvaltı etmek iyileştirilmiş besin alımı demektir ve sağlıklı bir kiloyu korumaya yardımcı olabilir. Kahvaltı (özellikle zayıf beslenme koşullarına sahip çocuklar arasında) öğrenme ve okul performansını desteklediğinden dolayı çocuklar ve ergenler, özellikle zayıf beslenme durumunda olan çocuklar için önemlidir. Kahvaltı aynı zamanda atlanmaya en müsait öğün olduğundan dolayı herkes tarafından öneminin iyice anlaşılması gerekmektedir.

Uzun süreli açlığa son vermek

Çoğu gençler ve çocuklar vücudun uzun süre aç kaldığı uyku durumundan hemen sonra oldukça aktif olurlar. Kaslardaki ve beyindeki glikoz ihtiyacı hızla artar ve vücut yakıta ihtiyaç duyar. Kahvaltı bir önceki geceden sonraki uzun süreli açlığa son verir, vücudun marşına basmayı sağlayan ve zekâyı sivrilten enerjiyi sağlar.1,2 Yine de, Avrupalı çocukların -30’u kahvaltı öğününü atlamaktadır ve bu ergenlerde ve kızlarda daha yaygın olarak görülmektedir.3,4

Besleyici bir Öğün

Kahvaltı yapan çocukların, günlük besin tavsiyelerini karşılamaları ve daha yüksek miktarda önemli vitaminler, mineral ve lif almaları, kahvaltı yapmayanlara göre daha yüksektir.1 Bu durum, çocukların genel olarak kahvaltıda tercih ettikleri gıdalara bir göz atıldığında anlaşılmaktadır: süt ve süt ürünleri, hazır kahvaltılık gevrekler ve ekmek, meyve suları, meyveler ve yumurta kahvaltı tercihlerinde üst sıralarda yer almaktadır.4 Besinsel katkısının yanı sıra kahvaltı yapanlar günlük meyve ve sebze alımını artırmış ve daha fazla fiziksel aktivite gibi birçok olumlu davranışları göstermektedir.5

Kahvaltı yapanlar zayıflıyor

Kahvaltı yapan çocukların daha zayıf olmaya eğilimli olduğuna dair açık kanıtlar mevcut. 59.000 Avrupalı çocuk ve ergen üzerinde yapılan ve kahvaltıyı atlamanın kilo kontrolü üzerindeki etkilerini araştıran on altı çalışmanın sistematik incelenmesi sonucu kahvaltı etmenin daha düşük Beden Kütle İndeksi (BMI) [ kilonun boya oranlanmasıyla yapılan bir ölçüm)’ ile bağlantılı olduğunu ve aşırı kiloluk ve obeziteye karşı koruduğu tespit edilmiştir.6 Diğer incelemeler sonucunda da benzer sonuçlar kaydedilmiştir.1 Ancak bütün gözlemsel çalışmalarda olduğu gibi, neden ve sonuç varsayımı yapılamamaktadır.

Performans

Daha önceki laboratuvar çalışmaları kahvaltı yapmanın hafıza ve hatırlama, dikkat süresi ve yaratıcılık gibi performans belirteçleri üzerinde pozitif etkileri olduğunu bildirmiştir.2 Laboratuvar ve okul kahvaltısı çalışmalarının değerlendirildiği yakın zamanda yapılan sistematik bir inceleme ile kahvaltının gerçekten çocuğun okul performansı üzerinde bir etkisi olup olmadığını incelendi. Kanıtlar kahvaltı etmenin kahvaltıyı atlamaya göre daha yararlı olduğunu ortaya koyuyor.1 Görülen o ki çocukların kahvaltı ediyor olması belirli bir miktar ya da kahvaltıdaki seçeneklerden daha önemli.

Kahvaltı Kulüpleri

Kahvaltının yararlarının anlaşılması okullarda kahvaltı ile ilgili açılımlara sebep oldu. İngiltere’de 1990’ların sonuna doğru kurulan kahvaltı kulüpleri buna bir örnektir.7 Besinsel yararları bir yana, kahvaltı kulüplerinin aynı zamanda çocuklara sosyal etkileşim için imkân verdiği, güne sakin bir başlangıç yapmayı sağladığı ve çocukların öğrenmesinde yararlı etkisi olacak devamlılık, dakiklik gibi davranışları geliştirdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, birçok kahvaltı kulübü deneylerinde sabah dersleri boyunca çocukların motivasyon ve konsantrasyonunda artışlar görülmesine rağmen, görülen fayda en çok başlangıçta yeteri miktarın altında besinsel statüye sahip çocuklarda daha belirgin olmuştur.1

Avrupa Kahvaltı Seferberliği

Kahvaltının birçok önemi olması, buna rağmen bir sürü çocuğun bu öğünü atlaması göz önüne alındığında kahvaltının önemini tanıtmak için “Breakfast is Best- Kahvaltı en iyisidir” kampanyasının 2008’de başlatılması hiç de şaşırtıcı değil.8 Avrupa Tabipler Birliği; Diyetisyenler Derneği Avrupa Federasyonu, Avrupa Öğretmenler Birliği ve diğer Avrupa sağlık otoriteleri Avrupa Komisyonu Sağlık ve Tüketiciler Genel Müdürlüğü tarafından da desteklenen bu kampanyanın hâlihazırda arkasındalar. Bu girişimin temel amacı Avrupalı politika yapıcılarına kahvaltının yararlarını tanıtmak ve “her gün kahvaltı yapın” gibi mesajların kullanımını teşvik etmektir.

İyi bir örnek olmak

Kahvaltı etmek genel olarak besin alımını iyileştirir ve bireyin kalori ihtiyaç miktarına uyulmak şartıyla performans ve kilo kontrolüyle destekler.1,6 Yetişkinler yalnız kahvaltı ederler, Çocuklar ve ergenler aile büyükleri ile beraber kahvaltı yapmaya eğilimlidir, bu nedenle ebeveynler iyi bir örnek teşkil etmeleri için teşvik edilmelidirler.9 Bunun mümkün olmadığı durumlarda, okullarda besleyici bir kahvaltı sunan ve önemli bir sosyal ev sahipliği yapan kahvaltı kulüpleri iyi bir alternatif olmaktadır.

Referanslar

  1. Hoyland A, Dye L & Lawton CL. (2009). Systematic review of the effect of breakfast on the cognitive performance of children and adolescents. Nutrition Research Reviews 22(2):220-243.
  2. Benton D & Parker PY (1998). Breakfast, blood glucose, and cognition. American Journal of Clinical Nutrition 67(4):772S-778S.
  3. Rampersaud GC, et al. (2005). Breakfast habits, nutritional status, body weight and academic performance in children and adolescents. Journal of the American Dietetic Association 105(5):743-760.
  4. Mullan BA & Singh M (2010). A systematic review of the quality, content, and context of breakfast consumption. Nutrition and Food Science 40(1):81-114.
  5. Vereecken C, et al. (2009). Breakfast consumption and its socio-demographic and lifestyle correlates in schoolchildren in 41 countries participating in the HBSC study. International Journal of Public Health 54:S180-S190.
  6. Szajewska H & Ruszczynski M (2010). Systematic review demonstrating that breakfast consumption influences body weight outcomes in children and adolescents in Europe. Critical Reviews in Food Science and Nutrition 50(2):113-119.
  7. UK School Food Trust (2008). The impact of primary school breakfast clubs in deprived areas of London.
  8. Breakfast is best campaign website
  9. Pearson N, Biddle SJ & Gorely T (2009). Family correlates of breakfast consumption among children and adolescents. A systematic review. Appetite 52(1):1-7.

Any thoughts: