Düşük kalorili tatlandırıcıların kilo kontrolündeki rolü

Ingredients | Sweeteners | 07 June 2012

Obezite oranları artarken düşük kalorili tatlandırıcılar kilo kontrolü için olası yararlı araçlar olarak ileri sürülmüştür. Kalori içermeksizin şekerli tadı sağladığından, düşük kalorili tatlandırıcılar beslenme düzenindeki enerji yoğunluğunu azaltmada lezzetli bir seçenek olabilir. Bu da sağlıklı bir yaşam tarzı ve dengeli bir beslenme düzeni ile desteklendiğinde sağlıklı bir vücut ağırlığına ulaşma ve onu korumada bireylere yardımcı olabilir.

Küresel Obezite

2008 yılında yarım milyardan fazla insan obez olarak sınıflandırılmıştır- bu oran 1980’deki sayının neredeyse iki katıdır.1 Obezite, beslenme düzenine ve yaşam tarzına bağlı sağlık sorunlarının belirgin miktarda artmasına yol açan dünya çapında yükselen bir eğilimdir. Aşırı miktarda vücut yağı taşımak yüksek kan basıncı, yüksek kolesterol ve insülin direnci ile ilişkilendirilmektedir. Obezite aynı zamanda koroner kalp hastalıkları, inme, tip 2 mellitus diyabeti ve bazı kanser hastalıkları riskini de yükseltmektedir.1

Obezite oranları artmaya devam ettiği için bireyleri sağlıklı bir vücut ağırlığına ulaşmasını ve onu korumasını destekleyecek stratejilere gereksinim duyulmaktadır. Beslenme açısından değerlendirildiğinde şeker yerine düşük kalorili tatlandırıcılar kullanmak kilo yönetimine yardımcı olabilecek bir yoldur.

Düşük kalorili tatlandırıcılarla kilo yönetimi

Yiyecek ve içeceklerden sağlanan enerji yakılan yani harcanan enerjiden az olduğunda kilo kaybı gerçekleşir. Düşük kalorili tatlandırıcıları şekerlerin ( örneğin sakkaroz, glikoz, glikoz-fruktoz şurupların) yerine kullanmak, tatlı yiyecek ve içeceklerin tadını korurken beslenme düzeninin enerji yoğunluğunu azaltmaya yarayan bir yoldur ve enerji alımını azaltmaya ve kilo kaybına yardımcı olduğu belirtilmiştir.2-4

16 kontrollü rastgele deney incelendiğinde, şeker yerine düşük kalorili tatlandırıcı olan aspartamı tüketmenin toplam enerji alımını azalttığı görülmüştür.2 Deney sahiplerinin hesaplamalarına göre, bu düşüş 75 kg’lık bir yetişkinin hafta başına 0.2 kg ‘lık kilo kaybı oranına eşit olabilir. Bu kilo kaybı derecesinin aynı şekilde aşırı kilolu ve obez insanlarda da görülebileceğini varsaymak mantıklıdır. Hollanda’da yapılan güncel bir teorik araştırma da, gazlı meşrubatlarda ilave şeker yerine düşük kalorili tatlandırıcıların kullanılması genç ve sağlıklı yetişkinlerde vücut kitle indeksini (BMI) azaltabileceğini göstermiştir.5 Sonuçlar deneklerin şeker kullanım miktarı hakkında varsayımlara dayandığından bunun gerçek bir neden-sonuç ilişkisi olup olmadığını doğrulamak için daha fazla kanıta ihtiyaç vardır.

Kilo kaybetmek için düşük kalorili tatlandırıcıların kullanılmasının tuzaklarından biri bireylerin diyetteki azaltılmış kalorileri diğer yiyecek ve içeceklerden alınan enerjiyi artırarak telafi etmeye meyilli olmasıdır.Ancak motivasyonun bu etkiyi geçersiz kılacağı düşünülmektedir: kilo kaybını hedefleyen bir beslenme rejimine bağlı olan insanlar, düşük kalorili tatlandırıcıları sağlıklı bir yaşamın parçası olarak uzun vadeli kilo kaybı ve kilo korunması için başarılı bir şekilde kullanabilmektedir.6

İştahtaki Rolü

Kanıtlara rağmen, düşük kalorili tatlandırıcıların şekerden daha “şişmanlatıcı” olduğu yönünde hala çekinceler mevcuttur. Daha önceki çalışmalar, düşük kalorili tatlandırıcıların kullanıldığı enerji vermeyen ürünlerin, örneğin meşrubatlar gibi, iştahı artırabileceğini göstermiştir, ancak bunu izleyen çalışmalar bu bağlantıyı gözlemlememiştir.7 Bu konudaki Literatür de tatlandırıcıların enerji alımını artırabileceği fizyolojik mekanizmaları desteklememektedir.

Aynı zamanda, düşük kalorili tatlandırıcılar iştahı bastırmaz ve bu sebeple obezite için “sihirli” bir çözüm değildir. Bunun yerine, düşük kalorili tatlandırıcılar, dengeli bir beslenme ve fiziksel olarak aktif bir yaşam tarzı kapsamında kilo kaybı için bir araç olarak görülmelidir.8

Gelecekteki kullanımı

Mevcut kanıtlar düşük kalorili tatlandırıcıların şeker yerine kullanıldığında sağlıklı yetişkinlerde enerji alımını azaltabileceğini ve kilo kontrolüne yardımcı olabileceğini göstermiştir. Ne var ki, kilo yönetimine etki eden birçok faktör vardır. Bu bağlamda, sağlıklı bir kiloya ulaşmak ve onu korumak için yapılan her çaba genel olarak sağlıklı bir yaşam tarzının bir parçasını oluşturmalıdır.

İlave bilgi 

EUFIC Sweeteners

Referanslar

  1. World Health Organization (2011). Global status report on noncommunicable diseases 2010: Description of the global burden of NCDs, their risk factors and determinants.
  2. de la Hunty A et al. (2006). A review of the effectiveness of aspartame in helping with weight control. Nutr Bull 31:115–128.
  3. Wiebe N et al. (2011). A systematic review on the effect of sweeteners on glycemic response and clinically relevant outcomes. BMC Med 9:123.
  4. Tate DF et al. (2012). Replacing caloric beverages with water or diet beverages for weight loss in adults: main results of the Choose Healthy Options Consciously Everyday (CHOICE) randomized clinical trial. Am J Clin Nutr 95(3):555–563.
  5. Hendriksen M et al. (2011). Impact of substituting added sugar in carbonated soft drinks by intense sweeteners in young adults in the Netherlands: example of a benefit-risk approach. Eur J Nutr 50:41–51.
  6. Blackburn G et al. (1997). The effect of aspartame as part of a multidisciplinary weight-control program on short- and long-term control of body weight. Am J Clin Nutr 65:409–418.
  7. Mattes R & Popkin B. (2009). Nonnutritive sweetener consumption in humans: effects on appetite and food intake and their putative mechanisms. Am J Clin Nutr 89(1):1–14.
  8. Bellisle F & Drewnowski A. (2007). Intense sweeteners, energy intake and the control of body weight. Eur J Clin Nutr 61:691–700.